Düz Esas Hatların Belirlenmesinde Adaların Rolü: Adalar Saçağı Bilmecesi

Abstract

1951 yılında Birleşik Krallık ve Norveç arasındaki Balıkçılık Davası ile düz esas hatlar uygulamasının uluslararası deniz hukukundaki geçerliliği Uluslararası Adalet Divanı tarafından teyit edilmiş; ancak bunların uygulanmasına ilişkin ilkeler ne içtihatta ne de daha sonraki uluslararası antlaşmalarda bir netlik kazanabilmiştir. Özellikle 1982 Deniz Hukuku Sözleşmesi’nde düz esas hatların uygulanmasıyla içsulara dâhil edilebileceği öngörülen ‘adalar saçağı’ kavramının muğlaklığı uygulamada kavramın aşırı liberal yorumlanarak esas hatların bir genişleme aracı olarak kullanılmasına sebebiyet vermektedir. Bunun ulusal ve uluslararası deniz alanları üzerinde olduğu kadar, sınırlandırma ihtilafları üzerinde de ciddi etkileri olabilecektir. Bu etkiler Ege Denizi’ndeki deniz alanlarının sınırlandırılmasına dair ihtilafta çarpıcı bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma adaların saçak oluşturduklarında düz esas hatlara ne zaman ve ne koşullarda uygun zemin oluşturabileceğini belirlemek ve özellikle geniş tutulan düz esas hatların etkilerini ortaya koymak amacındadır.The validity of employing straight baselines in international law of the sea was confirmed by the Anglo-Norwegian Fisheries Case of 1951; however, the principles applicable to the use of such baselines has been elucidated by neither case-law, nor later international treaties. Particularly, the vagueness of the ‘fringe of islands’ concept, which was accepted to be included within internal waters by the virtue of applying straight baselines, causes the concept to be interpreted liberally and baselines to be used as a tool for expansion. This may have serious implications on delimitation disputes, as well as national and international maritime areas. These implications surface drastically in the delimitation dispute at the Aegean Sea. This study aspires to determine when, and under what conditions would islands, when they form a fringe, qualify for straight baselines, and especially to reveal the effects of extended straight baselines.