Gemilerde acil durum yönetiminin geliştirilmesi : iş sağlığı ve güvenliği yaklaşımı

Abstract

Dünya ticaretinin yaklaşık %90'ı deniz yoluyla gerçekleşmektedir. Denizlerin değişken ve belirsiz doğası, insanların denizcilik sektöründe daha etkili önlemler almasını gerektirir. Gemilerin teknik veya idari eksiklikleri, insan hatası veya doğal hava koşulları gibi nedenlerle gemi kazaları meydana gelebilir. Bu tür kazalar, gemi personelinin, yolcuların ve ticari yüklerin güvenliğini tehlikeye atabilir. Bu çalışmada, denizcilik sektöründe iş sağlığı ve güvenliği (İSG) standartlarının yükseltilmesi ve gemilerde acil durum yönetiminin etkinleştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, gemilerde meydana gelen acil durumlar ve bu durumlara müdahale yöntemleri incelenerek potansiyel risklerin belirlenmesi ve en aza indirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın veri toplama sürecinde anketler, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve saha gözlemleri kullanılmıştır. Gemi adamlarının İSG ve acil durum farkındalıklarını ölçmek amacıyla çevrimiçi anketler uygulanmış, ayrıca gemi işletmecileri ve uzmanlarla birebir görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Saha gözlemleri ile mevcut uygulamalar yerinde incelenmiş ve acil durum yönetimi süreçlerine ilişkin detaylı veriler toplanmıştır. Çalışmada, uluslararası sözleşmeler, ulusal mevzuat ve akademik çalışmalar analiz edilerek denizcilik sektöründe acil durum yönetimi ele alınmıştır. Mevcut yönetmelikler ve standartlar, gemilerdeki acil durum senaryoları ile karşılaştırılmış ve mevcut uygulamaların etkinliği değerlendirilmiştir. Ayrıca, gemi personelinin eğitimi, farkındalık düzeyi ve acil durum yönetimi süreçlerine katkı sağlayacak öneriler geliştirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, gemilerde acil durum yönetiminin geliştirilmesi için eğitimlerin artırılması, kabul edilebilir risk seviyesine ulaşılması ve risk değerlendirme süreçlerinin iyileştirilmesi gerektiği ortaya konmuştur. Uluslararası standartlarla tam uyum sağlanması, gemi personelinin bilinçlendirilmesi ve mevcut acil durum yönetimi uygulamalarının daha etkin hale getirilmesi önerilmektedir. Elde edilen bulguların, denizcilik sektöründe acil durum yönetimi konusuna yön vermesi ve gelecekte yapılacak akademik çalışmalara katkı sunması beklenmektedir.Approximately 90% of global trade is conducted via maritime transportation. The dynamic and unpredictable nature of the seas necessitates more effective precautions in the maritime industry. Ship accidents may occur due to technical or administrative deficiencies, human error, or natural weather conditions. Such accidents can endanger the safety of crew members, passengers, and commercial cargo. This study aims to enhance occupational health and safety (OHS) standards in the maritime industry and improve emergency management on ships. In this context, emergency situations occurring on ships and response methods to these situations are examined, aiming to identify and minimize potential risks. The data collection process of the study involved surveys, semi-structured interviews, and field observations. Online surveys were conducted via Google Forms to assess seafarers' awareness of OHS and emergency situations, while face-to-face interviews were held with ship operators and experts to gather in-depth information. Additionally, field observations were carried out to examine current practices on-site and collect detailed data on emergency management processes. The study analyzes international conventions, national regulations, and academic studies to evaluate emergency management in the maritime sector. Existing regulations and standards are compared with emergency scenarios on ships, and the effectiveness of current practices is assessed. Furthermore, recommendations are developed to improve crew training, awareness levels, and contributions to emergency management processes. As a result of the study, it has been determined that enhancing training, achieving an acceptable risk level, and improving risk assessment processes are essential for developing emergency management on ships. Full compliance with international standards, raising awareness among ship personnel, and making existing emergency management practices more effective are recommended. The findings are expected to provide guidance on emergency management in the maritime industry and contribute to future academic research.