Jean De La Forest'in Büyükelçilik Döneminde Fransa-Osmanlı Siyasi ve İktisadi Münasebetleri (E.Charriere Eseri Çerçevesinde)

Abstract

Bu tezde Fransa’nın 1535 yılında Osmanlı’ya gönderdiği ilk yerleşik elçilik misyonu olan Jean de La Forest misyonu incelenmektedir. Osmanlı-Fransa arasındaki müspet ilişkilerin başlangıcı olarak tespit edilen bu dönem literatürde 1536 tarihli kapitülasyon taslak metni merkeze alınarak tartışılmaktadır. Bu çalışmada 1518-1538 yılları arasındaki Osmanlı-Fransa temasları mezkur elçilik misyonunu hazırlayan sebepler ve elçilik misyonunun doğurduğu sonuçlar açısından değerlendirilmektedir. Döneme ait olay ve veriler E. Charriere’in derlediği 16.yy.a ait elçilik yazışmaları, I.François’nın emirnameleri ve Fransız arşiv kaynaklarının ışığında ele alınmaktadır. Bu çalışma Fransa’yı Osmanlı’ya yakınlaşmaya iten ekonomik ve siyasi olayları açıklığa kavuşturarak 1518-1538 arasındaki iki devlet arasındaki ilişkileri yeniden dönemlendirmektedir. Bu kapsamda Fransa açısından Osmanlı-Fransa yakınlaşmasının, Habsburg-Valois hanedanları arasındaki rekabetin yanı sıra güçler dengesi ve Habsburgları çevreleme politikası gibi Fransız siyasetlerinin bir tezahürü olduğunu ortaya koymaktadır. Bu tez Osmanlı tarafından Fransa’ya verilen kapitülasyonlara başlangıç teşkil eden bu döneme ait Osmanlı’nın Fransa’ya tanıdığı ayrıcalıklar ve karşılıklı taahhütleri irdelemektedir. Bunun yanı sıra döneme ait Avrupa döviz kur rejimi de dahil olmak üzere Osmanlı-Fransa karşılaştırmasına imkan tanıyan yeni iktisadi verileri ortaya çıkarmaktadır. Mezkur iktisadi veriler Osmanlı ve Fransa’yı konu edinen ve 16.yüzyılın ikinci çeyreğine ait askeri harcamalar, kamu maliyesi, diplomasi harcamaları, muhaberat harcamaları dikkate alınarak yapılacak çalışmalara yardımcı olacaktır.

In this thesis, the mission of Jean de La Forest who is the first resident embassy that France sent to the Ottoman Empire in 1535 is examined. This period, which is determined as the beginning of positive relations between Ottoman and France, is discussed in the literature by taking the draft text of 1536 as a center. In this study, Ottoman-French contacts between 1518 and 1538 are evaluated in terms of the reasons for preparing the aforesaid mission of the ambassador and the consequences of the embassy mission. The events and accounts of the mentioned period are handled in the light of the 16th century embassy correspondence compiled by E. Charriere, I. François's ordinances and French archive sources. This study clarifies the economic and political events that have brought France closer to the Ottoman Empire and reestablishes relations periods between the two states between 1518 and 1538. In this context, it is revealed that the Ottoman-French rapprochement in France is a manifestation of French politics such as the competition between the Habsburg-Valois dynasties, as well as the balance of power and the Habsburg encirclement policy. This thesis examines the privileges and reciprocal commitments that the Ottoman Empire recognizes in France, which was the beginning of the Ottoman capitulations given to France. It also reveals new economic data that allows the Ottoman-French comparison, including the European exchange rate regime of the period. Aforementioned economic data will help the work to be done by considering the military expenditures, public finance, diplomatic expenditures, communication expenditures which are related to Ottoman and France and belong to the second quarter of the 16th century.