GÜNÜMÜZE ULAŞANÖRNEKLER ÜZERİNDENGÜRÜN ŞALLARI ÜZERİNEBİR İNCELEME

Abstract

Arkeolojik bulgular sonucunda, Anadolu’nun, dokumacılığın yapıldığıen eski yerlerden biri olduğu düşünülmektedir. Önceleri ilkel tezgâhlarda yapılandokumacılık, zaman içerisinde artan talepleri ve estetik ihtiyaçları karşılama arayışları ile geliştirilmiştir. Aşama aşama gelişim gösteren dokumacılık incelendiğinde, ilk örneklerde elle atkı iplikleri atılıyorken, sonrasında ise karmaşık desenlerin dokunabildiği jakar tezgâhlarının geliştirildiği görülmektedir. Dokumacılık;sosyal, ekonomik durum ve coğrafi konuma göre gelişim gösterdiğinden dolayıüretildikleri toplumun kültürel özelliklerini yansıtmaktadırlar.Sivas’ın Gürün ilçesinde dokunan ve dokunduğu bölgenin ismi ile anılanGürün Şalları’nın günümüzde dokuması yapılmamaktadır. Desen, motif ve renközellikleriyle kendine özel bir kimlik kazanan Gürün Şal dokumalarından günümüze çok az sayıda örnek ulaşmıştır. Gürün yöresinde yapılan alan araştırmasıile bölgede dört Şal örneğine ulaşılmış ve incelemeleri yapılmıştır. Bu çalışmada,Gürün Şalları’nın desen, renk ve motif özelliklerine değinilerek, incelenen GürünŞal örneklerine yer verilecektir. Yörede ulaşılan, gelecekte tamamen kaybolmatehlikesi olan eşsiz Gürün Şal örneklerinin ve üzerinde yapılan incelemelerin ileride yapılacak çalışmalara kaynak oluşturabileceği düşünülmektedir.

It is considered, based on archeological findings, that Anatolia has been one of the oldest places of weaving. Weaving, performed in primitive weaving looms initially, has been improved in time to meet increasing demand and aesthetic needs. When weaving is examined, which developed phase by phase, whereas weft yarn was weaved manually in the first samples, it is seen that jacquard looms had been developed where complex patterns were woven. Since weaving developed based on social and economic status and geographical location, textile products reflect cultural characteristics of the society which produced them. Gürün shawls, which were woven in Gürün County of Sivas and called after the region where they were woven, are no longer woven today. Scarce number of samples of Gürün shawls, which developed a unique identity with their patterns, motives and color characteristics, has reached today. Four shawl samples were accessed in the region and studied in a field study conducted in Gürün region. In this study, Gürün shawl samples were examined by focusing on their patterns, colours and motive characters. It is considered that samples of matchless Gürün shawls, having the danger of complete extinction in the future and accessed in the region, and the studies conducted on these samples would form a resource for future investigations.