Hisse senedi endeksleri ile hisse senedine dayalı endeks vadeli işlem sözleşmelerinin etkileşimi : imkb30 endeks üzerine bir uygulama ve dünya örnekleriyle karşılaştırma

Abstract

HİSSE SENEDİ ENDEKSLERİ İLE HİSSE SENEDİNE DAYALI ENDEKS VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİNİN ETKİLEŞİMİ: İMKB30 ENDEKS ÜZERİNE BİR UYGULAMA VE DÜNYA ÖRNEKLERİYLE KARŞILAŞTIRMA Bu çalışmanın amacı, İMKB 30 endeksi ile VOB-İMKB 30 endeks vadeli işlem sözleşmelerinin 5 dakikalık fiyat verilerini kullanarak, spot ve vadeli işlem piyasaları arasındaki öncül-ardıl ilişkinin varlığını araştırmaktır. Analizlerde Johansen Eşbütünleşme testi, Vektör Hata Düzeltme Modeli, Nedensellik Testleri, Varyans Ayrışması ve Etki-Tepki Analizi kullanılmıştır. Tüm Analizlerimiz İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının hem fiyat adımlarını daraltmasından önce hem de fiyat adımlarını daraltmasından sonraki döneme ait verileri ayrı ayrı ve tümden kapsayacak şekilde gerçekleştirilmiş olup, güncel veriler dikkate alınarak Türkiye’deki sonuçlar Dow Jones Industrial Average, IBEX35 ve NIKKEI225 endekslerindeki sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Yapılan analizler sonucunda iki piyasanın eşbütünleşik olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak spot ve vadeli işlem piyasaları arasında bir öncül-ardıl ilişki tespit edilmiş olup, spot piyasa vadeli piyasaya öncülük etmektedir. Fakat bu durum Dow Jones Industrial Average, IBEX35 ve NIKKEI225 endeksleri için hiçbir şekilde benzerlik göstermemektedir. ksek Sıklıkta Veri, Spot Piyasa, Vadeli Piyasa, Granger Nedensellik Testi, Johansen Eşbütünleşme Testi, Vektör Hata Düzeltme Modeli, Etki-Tepki FonksiyonlarıINTERACTION BETWEEN STOCK INDECES AND STOCK INDEX FUTURE CONTRACTS: AN APPLICATION ON IMKB30 INDEX AND COMPARISON WITH WORLD EXAMPLES The purpose of this study is to investigate lead-lag relationship between spot and futures markets by using 5 minute price data of İMKB 30 index and VOB-İMKB 30 future contract. In the analysis, the Johansen Cointegration Test, Vector Error Correction Model, Causality Tests, Variance Decomposition and Impulse-Response Analysis were used. All analyses conducted for the period after price step narrowing decision of Istanbul Stock Exchange and for the period before the decision. Afterwards, the results of Turkish markets were compared with World examples through the current data of Dow Jones Industrial Average Index, IBEX35 Index and NIKKEI225 Index. As a result of the analysis, it is found that two markets are cointegrated. In addition, a leadlag relationship between spot and future market is identified; and, in this relationship spot market acts as the leading one. However, this situation does not show any similarity with Dow Jones Industrial Average Index, IBEX35 Index and NIKKEI225 Index. Frequent Data, Spot Market, Futures Market, Granger Causality Test, Johansen Cointegration Test, Vector Error Correction Model, Impulse-Response Functions