Küreselleşme sürecinde vatandaşlık ve din

Abstract

Küreselleşme süreci ile birlikte değişen toplumsal, ekonomik ve siyasal şartlar ile çokkültürlü toplumların ortaya çıkışı, ulus-devletle yakından ilişkili olan modern vatandaşlık anlayışının dönüşümüne ilişkin taleplerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Eş zamanlı olarak, modernite ile benimsenen din-devlet ayrılığının katı yorumları nedeniyle özel alana özgü bir olgu konumuna indirgenen dinin de kamusal alana yeniden dönüşü söz konusu olmuştur. Bu çalışma, küreselleşme ile birlikte ortaya çıkan, vatandaşlık ve dine dair bu eş zamanlı gelişmelerin birbiriyle ilişkisini ortaya koymayı hedeflemekte ve günümüz anayasal demokrasilerinin, küreselleşme sürecinde ortaya çıkan çokkültürlü, dolayısıyla çok dinli toplumlarının ihtiyaçlarına cevap vermek amacıyla ortaya konulan vatandaşlık anlayışlarının din-demokrasi ilişkisi çerçevesinde ortaya çıkan problemlere, dinin kamusal alana, kamusal/ siyasal tartışmalara katılım, kimlik ve ibadet ve inanç özgürlüğüne dair taleplerine nasıl bir cevap sunduğunu incelemektedir. Bu doğrultuda, çalışmamızda Antik Yunan’dan günümüze vatandaşlığın tarihsel gelişim süreci, çalışmaya bir arkaplan sunmak amacıyla ele alınmakta, ardından liberal teori, komüniteryan teori, katılımcı cumhuriyetçilik ve ılımlı post- modern çoğulculuktan oluşan dört temel vatandaşlık teorisinin, modern vatandaşlığın krizi karşısında ürettikleri vatandaşlık anlayışları ve onlardan hareketle dinin kamusal taleplerine ilişkin ortaya koydukları yaklaşımlar karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.The changing social, economic and political conditions along with the globalization process and the emergence of multicultural societies have led to the emergence of demands for the transformation of modern citizenship, which is closely related to the nation-state. Simultaneously, religion, which has been reduced to private sphere due to the strict interpretations of secularization, has returned to political realm and its publicity and visibility has increased in society. This dissertation aims at analysing the relationship between these two simultaneous developments and analyses how the citizenship conceptions, which are suggested in order to respond the needs of multicultural/ multi-religious democratic societies which have arised by the globalization process, provide answers to demands for participation of religion in the public sphere/ the public-political debates and to identity claims of religion. Accordingly, in this study, the historical development process of citizenship from ancient Greek to the present day is discussed in order to provide a background to the study. Then the approaches of four basic theories of citizenship-liberal theory, communitarian theory, participatory republicanism and moderate post-modern pluralism- as answers to the crisis of the modern citizenship and their approaches to the public demands of religion are comparatively examined.