Covid-19 ile Mücadelede Konumsal Gözetimin Kurumsallaşması

Abstract

Hükümetler, tüm dünyaya yayılan ve gündelik yaşamın her alanını etkisi altına alan Covid-19 pandemisini kontrol altına almak için dijital gözetim teknolojilerini seferber etmiş durumdadır. Terör ya da salgın hastalık gibi temel güvenlik duygusunun sarsıldığı ve endişenin arttığı koşullarda, toplum gözetime kolaylıkla rıza gösterebilmektedir. İçinde bulunduğumuz koşullarda da gözetim korku kültüründen beslenerek kendine hastalık gözetiminin sınırlarını aşan bir meşruiyet zemini bulabilmektedir. Bununla birlikte bulaşıcı hastalıklar söz konusu olduğunda bedenin biyolojik gözetimi kadar bedenlerin bulunduğu mekânı ve coğrafi hareketi takip etmek de önem arz etmektedir. Dolayısıyla fiziksel mekân ile mekâna ilişkin dijital enformasyonu bir araya getiren konum tabanlı gözetim uygulamaları yaygınlık kazanmıştır. Böylece mekânın toplumları biçimlendiriciliği ile bedensel gözetimin tahakkümü bir araya gelerek hiç olmadığı kadar derin bir gözetim biçimi sunmaktadır. Pandemi sürecinde devletler konum tabanlı gözetimi hayata geçirmiştir ve söz konusu uygulamalar ülkeden ülkeye farklı yönleri ve gündelik yaşama müdahale düzeyleri ile tartışma konusu olmuştur. Bu çalışma, pandemi sürecinde kullanılan konumsal gözetimin, hastalık gözetiminin sınırlarını aşarak iktidarın denetimine olanak sağlayan yönlerini ortaya koymayı, bu yönlerin meşrulaştırılma biçimlerini sorgulamayı ve pandemi sonrasında gündelik yaşamın bir parçası haline gelecek biçimde kurumsallaşmasını tartışmayı amaçlamaktadır.

Governments have mobilized digital surveillance technologies to control the Covid-19 pandemic, which spreads across the world and affects every aspect of everyday life. Where the basic sense of security is shaken and anxieties, such as terrorism or epidemic, are heightened, society will readily consent to surveillance. Under the present conditions, through fostering culture of fear, surveillance can be legitimized and extend beyond the boundaries of disease surveillance. In the case of epidemic diseases, however, tracking the places and spatial movements of bodies, as well as the biological surveillance, is significant. Therefore, location-based surveillance applications that merge physical space with digital information have become prevalent. Thus, the formative feature of space and the dominance of bio-surveillance come together to reveal a deeper form of surveillance than ever before. The governments have introduced location-based surveillance since the pandemic, and these practices have been the subject of controversy in various countries in the context of their specific dimension and rates of interference in everyday life. The aims of this study are to reveal the aspects of spatial surveillance used in the Pandemic that exceeding the boundaries of disease surveillance and enable government control, to examine forms of the legitimization of these aspects and to discuss their institutionalization as a part of daily life after the pandemic.