Türk Tabipleri Birliği yöneticilerinde sigara içme alışkanlığı

Abstract

Sigara içme alışkanlığı; yaygınlığı ve bilinen sağlık etkileri nedeniyle ülkemizin önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır. Ancak daha önemlisi, bir halk sağlık sorunu olarak kabul edilen bu alışkanlığın, özellikle de hekimler arasında toplumun diğer kesimleri gibi yaygın olmasıdır. Yakın zamanlara dek, Türkiye'de hekimlerle ilgili yapılmış çeşitli yerel araştırmaların verileri, erkek hekimler arasında sigara içme sıklığının genel toplumdaki hız olan %62.8'e yaklaşmakta, kadın hekimlerde ise toplumdaki hız olan %24.3'ü aşmakta olduğunu göstermekteydi. Ancak son iki yıl içinde gerçekleştirilmiş olan iki araıtırmanın sonuçları, kadın hekimlerde sigara içme hızının değişmemesine karşılık, erkek hekimlerde hafif bir düşüş olduğunu; bu nedenle de hekimlerdeki genel sigara alışkanlığı hızının %40'lı değerlere doğru gerilediğini ortaya koymuştur. Ankara ilinde, 1999 yıiı Haziran ayında yapılan bu çalışma, Türk Tabipleri Birliği (TTB) 48. Büyük Kongresi'ne katılan TTB Büyük Kongre delegeleri ve tabip odası yöneticileri arasında sigara içme davranışının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Daha önce 1993 yılında yapılmış olan benzer bir araştırma ile karşılaştırma yapılarak, Türk Tabipleri Birliği yöneticileri arasında sigara alışkanlığındaki değişimin izlenmesi hedeflenmiştir. TTB 48. Büyük Kongresi'ne katılan 101 hekim arasında yapılan tanımlayıcı tipteki bu çalışmaya 74 hekim katılmıştır. Katılım oranı %73.2'dir Sigara içme alışkanlığı açısından değerlendirildiğinde hekimlerin %39.2'si (29 kişi) "halen içiyor", %29.7'si (22 kişi) "içmiş-bırakmış (eski tiryaki)", %31.1'i ise "hiç içmemiş" olarak sınıflandırılmaktadır. Erkek hekimlerin %40.3'ü, kadın hekimlerin %33.3'ü halen sigara içmektedir. Kadınlar arasında hiç içmemiş olanların oranı erkeklere göre daha yüksektir (sırasıyla %50.0 ve %27.4). Yaş ilerledikçe sigara içme oranında azalma olduğu görülmüştür. Bu farklılık özellikle 40 yaşından sonra ortaya çıkmaktadır (p 0.05). Türkiye'de hekimler arasında yapılan çalışmalarla karşılaştırıldığında, bu çalışmaya katılan hekimler arasında sigara içme sıklığının hem genel olarak, hem de erkek hekimler arasında daha düşük olduğu görülmüştür. Sonuçlar, son iki yıl içinde hekimler arasında yapılan araştırma sonuçlarına benzerlik göstermektedir. TTB yöneticileri 1993 araştırmasında, her gün sigara içme hzı genelde %55.4, erkeklerde %53.8, kadın hekimlerde %61.1 olarak bulunmuştur. Bu çalışmanın sonuçları, genel hekim kitlesi gibi, TTB yöneticilerinin de sigara alışkanlığı açısından olumlu bir eğilime girdiğini düşündürmektedir. Ancak sonuçlar hekimler arasında sigara içme alışkanlığının halen yaygın denebilecek bir davranış kusuru olarak varlığını koruduğunu göstermektedir.

Smoking habit is one of the major health problems of our country because of its high prevalence and of the well-documented health hazards of the addiction. In spite of the fact that smoking is evaluated as a public health issue, physicians of the country smoke as much as the rest of the population, which creates an important obstacle to the problem. Until recently, the evidence from various local studies revealed smoking rates close to the rate of 62.8% of the general men population among male physicians and rates exceeding the rate of 24.3% of the general women population among female physicians.However, the data from two recent studies in the past two years have shown that there is a slight decrease in the frequency of the smoking habit among male physicians, whereas it has remained about the same among female doctors. Thus, the over all smoking percentage for physicians has regressed to 40 per cents, accordingly. This study was conducted in the June of 1999 in the city of Ankara, among physicians who attended the 48th Congress of the Turkish Medical Association (TMA). The objective of the study was to evaluate the smoking frequency among TMA executive doctors, for the follow-up of the trend of change in the habit by comparison to a similar study in 1993. This was a descriptive study conducted among the 101 attendants of the 48th TMA Congress, where 74 physicians responded. The response rate was 73.2. In regard to the smoking habit, 39.2 % (29 persons) of the participators were smokers and 29.7% were ex smokers, whereas 31.1% were never-smokers. 40.3% of male physicians and 33.3% of female physicians were current smokers. The rate of never-smokers was higher among female physicians compared to men (50.0% and 27.4%, respectively). The rate of smoking decreases by age; there is a significant difference between the age groups under 40 and equal to or over 40 (p< 0.05). In this study, the frequency of smokers was lower in general and for male physicians, in comparison to previous studies performed among physicians in Turkey. The results of this study are similar to other studies conducted among doctors in the last two years. In the 1993 study of TMA executives, the daily smoker rates were 53.8% for males and 61.1% for females, with a total smoking frequency of 55.4%. The results of the current study indicate that TMA executives, as well as the general physician population have entered a positive trend regarding the tobacco habit. Nevertheless, the results reveal that smoking still exists as a prevalent misbehaviour among physicians of the country.