İkna edici iletişimde mesaj tasarımı ve bir ara değişken olarak koku

Abstract

Araştırmanın amacı ikna edici iletişimin temel unsurlarından birisi olan mesaj tasarımı hakkında bilgilendirici bir sunum gerçekleştirilmesinin ve hoş-nahoş kokulara maruz kalmanın ikna edici mesaj tasarımındaki etkisini araştırmaktır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden birisi olan yarı-deneysel desen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü lisans 3. sınıfta öğrenim gören 34 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın bağımsız değişkenlerini alanyazındaki mesaj tasarımı çalışmalarından derlenerek oluşturulan ikna edici mesaj tasarımı hakkında bilgilendirici bir sunum ve mandalina kolonyası-çürümüş sarımsak kokusu oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama aracını İkna Edici Metinleri Değerlendirme Rubriği oluşturmaktadır. Araştırma, ikna edici mesaj tasarımı hakkında bilgilendirici sunum ve koku maruziyetinin gerçekleştiği iki temel kısımdan oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 27. Sürümü ile analiz edilmiş ve ulaşılan bulgular tablo ile sunulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular sonucunda, ikna edici mesaj tasarımının nasıl üretilmesi gerektiği ile ilgili sunum yapılmasının öğrencilerin rubrikten aldıkları değerlendirme puanlarını anlamlı şekilde arttırdığı belirlenmiştir. Araştırmanın diğer kısmında ise elde edilen bulgular sonucunda mandalina kokusu sunulan deney grubu öğrencilerinin rubrikten alınan değerlendirme puanlarının kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek, çürümüş sarımsak kokusu sunulan deney grubu öğrencilerinin ise kontrol grubundan anlamlı derecede düşük olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak ikna edici mesaj tasarımında öğrencileri bilgilendirici faaliyetlerde bulunmanın ve ortama hoş bir kokuya maruz kalmanın ikna edici mesaj tasarımında olumlu etkileri beraberinde getireceği değerlendirilmektedir. Araştırmanın sonuçları göz önüne alınarak çeşitli öneriler geliştirilmiştir.

The aim of the research is to investigate the effect of an informative presentation about message design, which is one of the basic elements of persuasive communication, and the effect of odor presentation consisting of pleasant-unpleasant odors on persuasive message design. The study was conducted with a quasi-experimental design, which is one of the quantitative research methods. The study group of the research consists of 34 university students studying in the 3rd year of Marmara University Faculty of Communication, Department of Public Relations and Publicity. The independent variables of the study consisted of an informative presentation on persuasive message design compiled from message design studies in the literature and the smell of tangerine cologne-rotten garlic. The data collection tool of the study was the Persuasive Texts Evaluation Rubric. The research consists of two main parts: an informative presentation about persuasive message design and an odor presentation. The data obtained from the research were analyzed with SPSS 27th Edition and the findings were presented in tables. As a result of the findings obtained from the research, it was determined that making a presentation about how to produce persuasive message design significantly increased the evaluation scores of the students from the rubric. In the other part of the study, as a result of the findings obtained, it was determined that the evaluation scores of the experimental group students who were presented with the smell of tangerine were significantly higher than the control group, and the experimental group students who were presented with the smell of rotten garlic were significantly lower than the control group. As a result, it is evaluated that engaging in informative activities and presenting a pleasant scent to the environment will bring positive effects in persuasive message design. Considering the results of the study, various suggestions were developed.