Obstrüktif tükürük bezi patolojilerindemanyetik rezonans siyalografi, bilgisayarlıtomografi ve siyaloendoskopi bulgularının karşılaştırılması

Abstract

Amaç: Tükürük bezlerinde şişme ve/veya ağrı şikayetiyle başvu- rup, Bilgisayarlı Tomografi(BT), Manyetik Rezonans siyalografi (MR- Si) ve siyaloendoskopi yapılmış hastaların bulguları değerlendirile- rek, taş saptanması, intraglandüler ve ekstraglandüler duktal sistemin değerlendirilmesinde MR siyalografinin tanıya katkısının BT ve siya- loendoskopi bulgularıyla karşılaştırılması ve siyaloendoskopik tedavi planlamasında BT ve MR siyalografi incelemenin rolünü araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Şubat 2019- Ocak 2020 tarihleri arasında, tükürük bezlerinde ağrı ve/veya şişlik ile başvuran, BT, MR siya- lografi ve siyaloendoskopi yapılan hastalar çalışmaya dahil edildi. Çalışmamıza ortalama yaşı 61±8 (SS) (yaş aralığı: 26 - 85 yaş) olan toplam 39 hasta dahil edildi. BT’ de ve MR siyalografide taş var- lığı, boyutları, duktal ektazi, strüktür ve kronik siyaloadenit varlığı değerlendirildi. Siyaloendoskopide taş, duktal ektazi, strüktür varlığı değerlendirildi. Ayrıca siyaloendoskopi ile eksize edilebilen taşla- rın, BT ve MR siyalografide sayı, boyut ve uzun aks- kısa aks oranı değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya 39 olgu dahil edilmiş olup 14’ünde parotis bezi, 25’inde submandibular bez ve kanalları incelenmiştir. MR siya- lografi incelemede kanalları göstermede ana submandibular kanal için %96, primer intraglandüler dal için %98, sekonder intraglandüler dal için %88 ve tersiyer intraglandüler dal için %88 başarı sağlanmış- tır. Parotid kanalları göstermede ana parotid kanal için %100, primer intraglandüler dal için %92.8, sekonder intraglandüler dal için %92.8 ve tersiyer intraglandüler dal için %92.8 başarı sağlanmıştır. Tüm ol- gularda ana duktusların MR siyalografi ile %96’sı gösterilmiş olup aynı hastalarda kontrastsız BT incelemede ana duktusların %24’ü gösterilebilmiştir. Ana duktusları göstermede BT’yi MR siyalografi ile karşılaştırmak amacıyla amacıyla yapılan ki kare (chi-square) testi sonucunda değişkenler arasındaki bağımlılık istatistiksel olarak an- lamlı bulunmuştur (p<0,05). Taş olmayan hastalarda duktal ektazi tanısında BT’nin duyarlılığı %33.3, özgüllüğü %100 ve MR siyalog- rafinin duyarlılığı %100, özgüllüğü %100 olarak değerlendirildi. Taş olmayan hastalarda, kronik siyaloadenit tanısında siyaloendosko- pinin duyarlılığı %75, özgüllüğü %100, BT’nin duyarlılığı %25 ve özgüllüğü %100 olarak değerlendirilmiştir. Taşlar MR siyalografi ile %90 duyarlılık ve %100 özgüllükle, kontrastsız BT ile %100 duyar- lılık ve %100 özgüllükle gösterilebilmiştir. Siyaloendoskopinin duk- tal tıkanıklığın giderilmesinde toplam başarı oranı %50 idi. Parotis taşlarının %62.5’nin, submandibular taşların %44.4’nün endoskopik olarak çıkarılabildiği izlendi. Siyaloendoskopi ile çıkarılabilen taşların ortalama boyutu 6.13mm, çıkarılamayan taşların ortalama boyutu 8.66mm olarak ölçülmüştür. Tartışma ve Sonuç: Duktal anatomi ve patolojileri göstermede MR siyalografi BT incelemeye göre üstün olup, siyalolitiyazis tanısın- da BT’ ye yakın duyarlılık ve özgüllüktedir. Ayrıca x ışını içermeme- sinden dolayı taş ve taş dışı obstrüktif tükürük bezi patolojilerinde gü- venle kullanılabilir. Ayrıca siyalolitiyazis, duktal ektazi ve strüktürleri olan hastalarda tanı ve tedavi planlaması açısından siyaloendoskopi öncesi MR siyalografi görüntüleme yararlıdır