Disney Versus Dreamworks: Disney’in Postmodernleşmesinde Dreamwork Etkisi

Abstract

Canlandırma sinemasının popülaritesi en eskiye dayanan şirketi Disney, canlandırma sinemasının kendisinin ge- çirdiği evrelere paralel şekilde bir çağdaşlaşma/postmodernleşme süreci geçirmektedir. Pixar yapımı Oyuncak Hikayesi (1995) canlandırma sinemasına getirdiği teknolojik yenilik bakımından, DreamWorks yapımı Shrek (2001) ise postmodern anlatının canlandırma sinemasına dahil edilmesini sağlaması bakımından birer dönüm noktası olarak kabul edilebilir. Her iki yapım da hem canlandırma sinemasına hem de Disney Şirketi’ne etkileri bakımından önemlidir. M. Keith Booker, Disney ve DreamWorks’un Amerika’nın ve kapitalizmin resmi ideolojisi olan bireysel- liği sunmada farklı yollar izlediklerini öne sürer. Disney’in bireysellik konseptinde, bireyselliğin doğuştan gelen ve karaktere gömülü olan bir değer olduğu vurgusu vardır. Bireysel özellikleri ile öne çıkan bu karakterler toplumda önemli bir yere ve role sahiptir. Bu bireyselliğin en iyi durduğu yer Orta Çağ ve masal evrenidir. DreamWorks’te ise bireysel başarı kaderden değil, seçimlerden gelir. Disney’den ayrışan bireysellik mesajını DreamWorks ilk defa Shrek ile sunmuştur. Öte yandan Shrek’in kazandığı popülarite, anlatısının postmodern özellikleri Disney’in çağ- daşlaşmasında önemli bir rol oynamıştır. Bu çalışma, bir yandan Disney ve DreamWorks şirketlerinin canlandırma sinemasında tuttukları yeri karşılaştırmayı ve birbirleri ile olan etkileşimi örneklendirmeyi amaçlarlarken; diğer yandan her iki şirketin Amerikan ideolojisini ne şekilde temsil ettiğini de anlamaya çalışacaktır.