İMKB’de işlem gören hisse senetlerinin istatistik teknikler ile volatilitelerinin ölçülmesi

Abstract

TEZ ÖZETİ İMKB’de İşlem Gören Hisse Senetlerinin İstatistik Teknikler ile Volatilitelerinin Ölçülmesi Hazırlayan: Neslihan ZORLU Bu tezde, İMKB’de işlem görmekte olan büyük ve küçük şirketlerin hisse senetlerinin getiri volatiliteleri arasındaki farklılığın test edilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, volatiliteyi etkileyen faktörler arasında önemli bir yeri olan dönemsellik, işlem hacmi ve haberlerin, büyük ve küçük şirketlerin hisse senetleri üzerindeki etki farklılıklarını göstermek de bir diğer amaçtır. Çalışma, 1999, 2000 ve 2001 yıllarını kapsamaktadır. Ölçümler, her bir yıl için ayrı ayrı yapılmıştır. İMKB’de işlem gören şirketleri sınıflandırmak için bu yıllara ait,

sermaye, aktif toplamı, piyasa değeri ve halka açıklık oranı rakamları kullanılmıştır. Anılan değerlerin en büyük olduğu on şirketin hisse senetleri ile en küçük olduğu on şirketin hisse senetleri seçilerek ilgili yıla ait analizler yapılmıştır. Volatilitenin ölçülmesinde ise, üzerinde birçok araştırmacının fikir birliğine vardığı Standart Hata Endeksi yöntemi kullanılmıştır. Büyük ve küçük şirketlerin hisse senetlerinin getiri volatiliteleri hisselerin ağırlıklı ortalama fiyatları kullanılarak tahmin edilmiş ve ortalamalar karşılaştırılmıştır. Analizler sonucunda, hisse senedi getiri volatilitelerinin, küçük şirketlerde, büyük şirketlerden daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. İşlem hacmi ile volatilite arasındaki ilişki ise biraz karmaşıktır. Bir taraftan, göreceli olarak daha az işlem hacmine sahip olan küçük şirketlerin hisse senetlerinin volatilitesi yüksek çıkmıştır. Diğer taraftan işlem hacmi ile volatilite arasında bulunan pozitif yönlü ilişki, büyük şirket hisse senetlerinde daha güçlü çıkmıştır. Volatilite üzerinde etkisi olan faktörler de incelenmiştir. Dönemsellik etkisinin hisse bazında çok güçlü olmadığı, fakat büyük şirket hisselerinde daha belirgin olduğu gözlemlenmiştir. Volatilite üzerinde etkisi incelenen faktörlerden en önemlisi haber etkisidir. Gerek şirket içi haberlerin, gerek makroekonomik nitelikteki haberlerin, büyük şirketlerin volatilitesi üzerinde daha fazla etkili olduğu tezin bir diğer bulgusudur. ABSTRACT Return Volatility Analysis of the Stock Companies Traded in ISE with Respect to Several Scales by Neslihan ZORLU The objectives of this research is to evaluate and compare the volatilities of the returns of the large and small companies whose stocks are exchanged in ISE and to show that they are affected by the factors such as seasonality, volume and news in different measures. The data used include the years 1999,2000 and 2001. The calculations are made for each year individually. To classify the corporations the capitals, total assets, market values, and the share holder ratios (free float rate) of these corporations are used as criteria. Taking these values into account, among these companies those are top ten and last ten are chosen to be analyzed. To estimate volatility, standard error index method, accepted by many researchers, is used. The volatilities of large and small range firms are estimated using the weighted average prices of the stocks and the calculated averages are compared. The analysis showed that the return volatilities of the small firms are higher than the values calculated for the larger firms. The relation between volume and volatility is somewhat complex. This is because, in one hand the small firms with relatively less volumes have higher volatilities, but in the other hand the positive correlation between volume and volatility is stronger for larger firms. Also the factors affecting volatility are studied. It is observed that although the seasonality effect is not very strong for the firms individually, for the large firms this effect becomes stronger and more apparent. The most important effect on volatility that is being researched is the news effect. It is observed that both the firm related and the macroeconomic news have stronger effects on the volatilities of the large firms.