Ahmet Mithat Efendi’de Avrupa fikri

Abstract

Ahmed Midhat Efendi, Avrupa’yı ilk önce kitaplardan tanımıştır. Daha sonra Beyoğlu’nda Avrupa ve Avrupalılar hakkında bilgiler elde etmiştir. Ahmed Midhat’ın Avrupa’yı şümullü bir şekilde tanıması 1889 senesinde Stockholm’de yapılan 8. Müsteşrikler Kongresi için gittiği Avrupa seyahati ile olmuştur. Ahmed Midhat Efendi, 71 gün kaldığı Avrupa’da İngiltere ve İtalya hariç her yere gitmiş, daha önce kitaplardan malumat sahibi olduğu Avrupa’yı bizzat müşahede etme imkânı yakalamıştır. Ahmed Midhat Efendi’nin Avrupa Fikri’nin oluşmasında işte bu müşahedeleri etkili olmuştur. Dolayısıyla Ahmed Midhat’ın Avrupa Fikri’ni anlamamızda bize yol gösteren birinci kaynak bu müşahedelerinin yer aldığı Avrupa’da bir Cevelan kitabı olacaktır. Biz bu çalışmada 19. yüzyılda bir Osmanlı aydının Avrupa’ya hangi açılardan baktığını, neleri gördüğünü, neleri ön plana çıkarıp neleri geriye attığını irdelemeye çalıştık. İlerleme(terakki), gerileme, maddi terakki, manevi terakki, manevi tedenni, Avrupa’da şehircilik, Avrupa’da ulûm-fünun, Avrupa’da kültür-sanat, Avrupa’da sosyal hayat kavramları üzerinden Ahmed Midhat’ın Avrupa Fikrini ortaya koymaya çalıştık. Ahmed Midhat Efendi, Avrupa’da bir Cevelân, Avrupa Âdâb-ı Muaşereti yahut Alafranga, Seyahatname, ilerleme, gerileme, Tanzimat aydını.Ahmet Mithat Efendi firstly knew Europe from books. Then he got information about Europe and the people of Europe in Beyoğlu. That Ahmet Mithat knew Europe extensively was the journey of Europe for 8 Orientalist Coongress happened in Stocholm 1889. He went everwhere except England and İtaly in Europe where he stayed 71 todays. Ahmet Mithat Efendi found opportunity observation about Europe that he got information from books.Thoose observations were effective in happened Europe mind of Ahmet Mithat Efendi. ''Avrupa' da Bir Cevelan '' lead us about understanding Europe mind of him. In this study 19 Europe is looking at ways in which century the Ottoman intellectuals, what they saw, what they tried to put a throw back to what you came to the forefront. We tried to bring Europen mind of Ahmet Mithat Efendi from Progress (Progress), regress, material progress and moral progress, spiritual concepts, the decline of tedenni, European Urban, ulûm- fünun in Europe, culture-art in Europe and social life in Europe. Key words: Ahmed Midhat Efendi, Cevelân in Europe, the European mannerly or amuse, Travel, progression, regression, Tanzimat intellectuals.