Aile işletmelerinde etik kodların kriz yönetimindeki etkisi üzerine bir araştırma

Abstract

Bu çalışmanın amacı Türkiye’de faaliyet gösteren aile işletmelerinin karşılaşabilecekleri olası krizleri önlemede ve işletmelerin krizlerden korunmasını sağlamada etik kodların katkısının belirlenmesini sağlamak ve işletmelerdeki çalışanların tümü tarafından kabul edilen ve işletmelerin ahlaki değerleri doğrultusunda oluşturulan bu etik kodların işletmelere krizleri önlemede ya da krizden korunmada nasıl rehberlik ettiğinin ortaya çıkarılmasıdır. Türkiye’deki işletmelerin çoğunluğunu aile işletmelerinin oluşturduğu düşünüldüğünde, Türkiye ekonomisine yön veren aile işletmelerinin ele alınacağı bu çalışmada, aile işletmelerinin belirledikleri etik kodların olası krizleri önlemede etkisinin, etik kodları olmayan ya da eksiklikler içeren aile işletmelerine rehberlik edeceği düşünülmektedir. Dolayısıyla ortaya çıkaracağı sonuçlarla ekonomik açıdan diğer işletmelere katkı sağlayacak bu çalışma, aile işletmelerinin sürdürülebilirliklerini sağlamada da işletmelere yardımcı olacaktır. Çalışma kapsamında 14 aile işletmesiyle görüşmeler yapılmıştır. Yarı yapılandırılmış olarak hazırlanan mülakat soruları işletme temsilcilerine yöneltilerek cevaplar kayıt altına alınmıştır. MAXQDA 2020 programıyla analiz edilen veriler sonucunda Aile İşletmeleri, Etik Kodlar ve Kriz Yönetimi Temalarına ait toplamda 7 alt tema oluşturulmuştur. Aile ve işletme değerlerini paydaşlarıyla paylaşan, etik kodlarını esnetmeyen ve krizlere karşı hazırlıklı olan işletmelerin diğer işletmelere göre krizlerden daha az etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın aile işletmeleriyle sınırlı olması, yalnızca belirli illerde yapılması ve işletmelerin çoğunluğunun tekstil sektöründe faaliyet göstermesi kısıtlarıdır. Bundan sonraki çalışmalarda bu kısıtlar genişletilerek genellenebilir sonuçlara ulaşılması mümkün olacaktır.The aim of this research is to determine the contribution of code of ethics in preventing possible crises that may be encountered by family businesses operating in Turkey and to protect enterprises from crises and to reveal how these ethical codes, which are accepted by all employees in enterprises and created in line with the moral values of enterprises, guide enterprises in preventing or protecting themselves from crises. Considering that the majority of the enterprises in Turkey are family businesses, it is thought that the effect of the code of ethics determined by the family businesses in preventing possible crises will guide the family businesses that do not have ethical codes or contain deficiencies in this research. Therefore, this research, which will contribute to other enterprises economically with the results it will produce, will also help businesses in ensuring the sustainability of family businesses. Within the scope of the research, interviews were conducted with 14 family businesses. The interview questions, which were prepared in a semi-structured manner, were directed to the business representatives and the answers were recorded. As a result of the data analyzed with the MAXQDA 2020 program, a total of 7 sub-themes of Family Businesses, Ethical Codes and Crisis Management Themes were created. It was concluded that enterprises that share family and business values with their stakeholders, do not bend their ethical codes and are prepared for crises are less affected by crises than other enterprises. The fact that the research is limited to family businesses is limited to being carried out only in certain provinces and that the majority of enterprises operate in the textile sector. In future researches, it will be possible to reach generalizable results by expanding these constraints.