Kalite Güvence Sisteminin işletme stratejilerinin başarılması üzerine etkileri ve Altınyıldız firmasındaki sonuçları üzerine bir inceleme

Abstract

Bilindiği gibi işletmeler mal yada hizmet üreten ve/ veya satan iktisadi kuruluşlardır. Bir işletmenin ilk amacı varlığını sürdürmesi ve ayakta kalabilmesidir. Bu durum mevcut müşteriyi elde tutarken yeni müşteriler kazanmayı gerektirir. Küreselleşmenin başlamasıyla birlikte işletmeler arasındaki rekabet giderek yoğunlaşmıştır. İşletmeler ya stratejilerini bu rekabette başarılı olabilmek şekilde düzenlemişler ya da tamamen yeni stratejiler geliştirmişlerdir. İşte bu kıyasıya rekabet ortamında izlenmeye başlanan stratejinin odak noktasında kalite yer almaktadır. Kaliteye dayalı rekabet, dünyadaki her sektörde olduğu gibi Türkiye'de de ve özellikle tekstil sektöründe kendini göstermektedir. Kalitenin bir strateji olarak tekstilde ele alınmaya başlanmasıyla birlikte Türk ekonomisinde olumlu gelişmeler görülmeye başlanmıştır. Kalite; en basit anlamıyla müşteri memnuniyetidir. Kalite kavramını; müşteri tatmini, müşteri beklentilerinin karşılanması ve daha ileriye götürülmesi olarak düşünmek gerekir. Aksi taktirde en pahalı, en güzel, en iyi sıfatları her müşteri için kaliteyi ifade etmez. Ayrıca kalitenin sürekliliğinin sağlanması için ise bir sisteme ihtiyaç vardır ki bu da Kalite Güvence Sistemi dir. Böylece yapılan her iş bir sisteme dayandırılır ve tesadüfi değildir. Aksi taktirde elde edilen kalite uzun vadeli olmaktan çıkar. Kalitenin uzun vadeli ve sürekli olması sistemin sürekli gelişerek çalışmasıyla sağlanır. Bu da müşteri ihtiyaçları belirlendikten sonra bu ihtiyaçların daha ileriye götürülmesi gerekliliğini ortaya çıkarır. Müşterinin bile daha önce fark edemediği ihtiyaçlar bulunmalı ya da ileride böyle ihtiyaçlar ortaya çıkabilir düşüncesi ile tedbirler alınmalıdır. Kalite güvence sisteminin, geliştirilen stratejilerin başarıyla uygulanabilmesi üzerinde de olumlu etkisi vardır. Sistemli bir kalite çalışması stratejilerin de başarı ile gerçekleşmesini sağlar. Zaman ve para tasarrufu, maliyetlerin düşüp karlılık ve verimliliğin artması, hata ve firelerin azalıp üretimin artması kalite güvence sisteminin olumlu sonuçlarıdır. Bu olumlu sonuçlar da işletmenin en temel amacı olan varlığını devam ettirmeyi sağlar. Kalite güvence sistemi bu olumlu sonuçları, özellikle tekstil firmalarının bunlardan yararlanmak istemelerini doğurmuştur. Ancak bu çalışmaların daha çok yeni olmasından dolayı ne derecede başarılı olduğu konusunda yeterli bir değerlendirme yapabilmesini sağlayacak bilgi birikimi oluşmamıştır. Bu çalışmada, genel anlamda Kalite Güvence Sisteminin daha özel kapsamda ise ISO 9000 çalışmalarının işletmelerin, özellikle kaliteye dayalı stratejilerinin başarılmasında olumlu etkiler yaptığı varsayılmıştır. Bu maksatla, çalışmanın birinci bölümünde; Kalite Güvence Sistemi kavramı ve gelişimi incelenmiştir. Ayrıca; Kalite Güvence Sisteminin yararları ve gerekli koşulları üzerinde tartışılmıştır. Bu bölümde kısa da olsa Toplam Kalite Yönetimi'ninden de bahsedilmiştir. İkinci bölümde ise; ISO 14000, Gündem 21 gibi bazı Kalite Güvence Standartlarından kısaca söz ettikten sonra ISO 9000 standardı üzerinde durulmuştur. Burada, ISO 9000'nin bileşenleri, diğer standartlardan farkı ve yararları incelenmiştir. Üçüncü bölümde; basit strateji ve kalite tanımları yapılarak kalite stratejisine geçilmiş, belirli kriterler baz alınarak sınıflandırmaya gidilmiştir. Dördüncü bölüm tezin oluşma aşaması ve uygulama yaptığımız işletme hakkında bilgi verilen bir bölümdür. Ayrıca burada, uygulamanın yapıldığı işletmenin kaliteye dayalı aldığı stratejilerin sonuçları ve yorumları bulunmaktadır. Beşinci bölüm ise bir sonuç bölümüdür. Burada, Kalite Güvence Sistemi'nin işletmeye getirdiği yararlar tüm tez boyunca elde edilen bilgiler ışığında ifade edilmeye çalışılmıştır. Bu tez çalışmasının uygulanması ISO 9000 kalite güvence belgesi almış bir tekstil firması olan Altınyıldız Mensucat ve Konfeksiyon Fabrikaları A.Ş ile yapılmıştır. Uygulamada, işletmenin ele aldığı bazı temel kriterler üzerinde durulmuştur. Eldeki bu kriterler sayesinde işletmenin Kalite Güvence Sistem uygulaması sonrasında sağladığı performans artışları izlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada karşılıklı görüşme yönteminden yararlanılmıştır. Böylece yöneticilerin de kalite hakkında ki görüşleri alınabilmiştir. Türkiye'de tekstil firmalarının kaliteye önem verip kalite belgesi almaya başlamaları yeni olduğu için, alınan belge öncesi ve sonrası verilerin toplanması zaman aldığından bir kaç kez kalite mühendisleri ve yetkili kişilerle görüşülmüştür. Bu çalışma sonunda; daha kaliteyle tanışmamış ya da bünyesine kalite güvence sistemini yeni yeni oturtmaya çalışan işletmelerin olumlu sonuçlar karşısında çalışmalarını hızlandıracakları umulmaktadır. Her ne kadar Kalite Güvence Sisteminin stratejilerin gerçekleşmesindeki olumlu etkileri daha yeni yeni anlaşılıyor olsa da sonuç memnunluk verici bir düzeydedir. Bu olumlu sonuçlar Altınyıldız firması için tezimizin uygulama bölümünde gösterilmeye çalışılmıştır.The global-world has put companies under pressure of challenge. Neither the companies submit their strategies to be successfull in this challenge, nore to change their living strategies totally. Where mentioned unbeatable challenging situation has started to goes on, the quality find it's self en the point of the middle as a target. Challenge due to quality, shows itself in many sectors as well as and especially in textiles too. As started to use quality as an strategy in textiles, Turkey has also started to achive it's own economy. Able to keep the continueity in quality, needs a system; this system is called Quality Assurance System. Within this lay-out, generally Quality Assurance System or furthermore, besides and more widely beleived to ISO 9000 reports to achive especially within quality strategies, react to itself and accordingly. For this reason within the first chapter of this lay-out quality assurance system's meanings and the up-dates been analysed. Besides, some arguments on quality assurance system's conditions and it's safeties; furthermore some basic informations been also given about the Total Management of Quality very shortly. In the second part; ISO 9000 standart is explained after ISO 14000, Agenda 21 and such quality stated. In this part ISO 9000's components, the difference from the other standarts and the advantages are examined. In the third part; by making definition of strategy and quality is passed trough to quality strategy and to kategorize based on definite criterions. The forth part is a part that we give information about the firm in which the thesis is formed and practiced. And also there are the firm's quality strategy's results and comments. The fifth part is a result part. In this part, the advantages of Quality Assurance System practiced in the firm explomed by the informations obtained from the thesis. This thesis practiced in a textile firm, which has ISO 9000 quality assurance document and is called Altınyıldız. In the practice some basic criterions that the firm used are taken. By these criterions we tried to examine the performance increase after the practise of quality assurance system. We talked to quality engineers and authorized people several times because firms in Turkey started to give importance to the quality and started to take quality document so new and also it takes time to get the datums before and after taking documents.