Tayland’da İslâm hukukunun uygulanışı (Patani, Yala, Narativat ve Satun illerindeki mahkemelerde bir inceleme)

Abstract

Tayland hükûmeti, Tayland’ın güney sınır illeri olan Patani, Yala, Narativat ve Satun illerindeki Müslüman toplumun dinî haklarını tanımak ve korumak amacıyla, özellikle aile ve miras alanlarında İslâm hukukunun uygulanmasına izin vermiştir. Bu izin, Tayland’ın Medeni ve Ticaret Kanunu hükümlerinden farklılıklar içermekte ve yerel mahkemelerde İslâm hukuku hükümlerinin uygulanmasıyla sonuçlanmaktadır. İslâm hukukunun uygulanması, Datok Yutitam olarak bilinen nâib hâkim, Asliye Mahkemesi’nde yapılan yargılamalarda önemli bir rol üstlenmesiyle gerçekleşir. Datok Yutitam, hâkim ile birlikte duruşmalara katılarak, özellikle aile ve miras hukuku davalarında İslâm hukuku çerçevesinde nihaî kararlar verir. Bu kararlar, hukukî geçerlilik kazanması için imzalanarak onaylanır ve bağlayıcı hale gelir. Bu uygulama, İslâm hukuku ile Tayland’ın Medeni ve Ticaret hukuku sistemlerinin birlikte nasıl işlediğini ve bu iki hukuk sistemi arasındaki etkileşimlerin mahkemelerdeki karar süreçlerine nasıl yansıdığını anlamak açısından büyük önem taşır. Bu çalışma, İslâm hukukunun çocuk ve aile mahkemelerindeki uygulanışını analiz ederek, İslâm hukuku ile Tayland hukuku arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koymaktadır. Ayrıca, Datok Yutitam’ın rolleri ve bu rollerin mahkeme süreçlerindeki etkileri de incelenmektedir. Çalışmanın temel amacı, İslâm hukukunun Tayland’ın güney illerindeki sosyal ve hukukî yapıyı nasıl şekillendirdiğini ve bu bağlamda Tayland’ın genel hukuk sistemi ile nasıl bir bütünlük içinde işlediğini ortaya koymaktır.

The Thai government has permitted the application of Islamic law, particularly in the fields of family and inheritance law, to recognize and protect the religious rights of the Muslim communities residing in the southern border provinces of Pattani, Yala, Narathiwat and Satun. This permission involves deviations from the provisions of the Thai Civil and Commercial Code, resulting in the application of Islamic law within local courts. The implementation of Islamic law is facilitated through the significant role of the Islamic judge, known as Datok Yutitam, who participates in judicial proceedings at the Court of First Instance. Datok Yutitam collaborates with the presiding judge in court sessions, rendering final decisions based on Islamic law, particularly in family and inheritance cases. These decisions are formalized and gain legal validity through signature and approval, making them binding. This practice is crucial for understanding how Islamic law and the Thai Civil and Commercial Code operate together and how the interactions between these two legal systems are reflected in judicial decision-making processes. This study conducts an in-depth analysis of the application of Islamic law in courts, highlighting the similarities and differences between Islamic law and Thai law. Additionally, the roles of Datok Yutitam and the impact of these roles on court proceedings are thoroughly examined. The primary objective of this research is to explore how Islamic law shapes the social and legal structure in the southern provinces of Thailand and how it integrates with Thailand’s broader legal system.