Türkiye’de finansal liberalleşme ve Şubat 2001 krizi

Abstract

1990'lı yıllarda istikrarın bir türlü yakalanamadığı Türkiye'de ekonomik koşulların gitgide kötüleşmesi ve Şubat 2001'de yaşanan kriz ister istemez dikkatleri 32 sayılı kararla gerçekleştirilen sermaye hesabı serbestliğine çekmektedir. Zira bu andan itibaren ekonomi sıcak paraya bağımlı bir hale dönüşmüştür. Dış borçların artması, ödemeler dengesinin iyice kötüleşmesi gibi önemli olumsuz etkileri olan bu fon hareketlerinin diğer gelişmekte olan ülkeler için de aynı etkileri yarattığı ve nihayetinde finansal krizlere neden olduğu görülmüştür. Çalışmada sözünü ettiğimiz kısa vadeli spekülatif fonların serbestçe dolaşımını sağlayan sermaye hesabı liberalleşmesini de içeren finansal liberalleşme politikaları ve aşamaları ele alınmış, sıcak paranın hangi koşullarda bir ülkeyi tercih ettiği araştırılmıştır. Ayrıca uluslararası sermaye akımlarının özellikle 1990'lı yıllarda gelişmekte olan ülkelere yönelmesinin ardındaki nedenler ve bu ülkelerde yarattığı olumsuz etkiler incelenmiş, bu etkilerin yok edilmesi ya da en aza indirilmesi amacıyla uygulanan sermaye kontrolleri ele alınmıştır. Bu anlamda Şili ve Malezya'nın uyguladıkları sermaye kontrollerinin büyük ölçüde başarısı dikkate değerdir. Son olarak Türkiye'de 32 sayılı karar sonrası yaşanan makroekonomik gelişmeler incelenmiş ve Şubat 2001 krizinin sıcak para ile olan ilişkisine yer verilmiştir.

The diminishing and instable economic circumstances in Turkey in 1990s and the crisis emerged in February drawed the attention towards capital account liberalization issue No: 32 whether intentionally or not. For, economy relies upon hot money from that day forward. It has been seen that the fund movements like increased foreign indebts, instabilized and deteriorated payment balance which result in negative effects for the other developing countries as well, and it produced the financial crises consequently. In this study, the financial liberalization policies including capital account liberalization which maintain free circulation of short-term speculative funds are studied and the title in which conditions hot money prefers a country is searched as well. Besides, the reasons behind why international capital flows directing towards developing countries in 1990s in particular and negative consequences produced as a result of such direction are reviewed, and capital audit implemented so as to eliminate or minimize such negative effects are handled. In this regard, it is worthy to draw attention to the success of those of Chile and Malezia. Lastly, macroeconomic developments after the decision taken with issue No: 32 in Turkey has been reviewed and mentioned the relation between the February 2001 crises and hot money.