Üç modaliteli psikolojik danışman yaratıcılığını teşvik programının tasarlanması ve uygulanması : bir eylem araştırması

Abstract

Bu araştırmanın amacı, psikolojik danışmanların psikolojik danışma sürecindeki yaratıcılıklarını teşvik etmek üzere üç modaliteli (bilişsel-duygusal-eylemsel) bir yaratıcılık programının tasarlanması, uygulanması ve bu programın psikolojik danışmanların psikolojik danışma oturumlarında yaratıcılıklarını açığa çıkarmalarına katkısının incelenmesidir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcıları; psikolojik danışma deneyimi açısından orta gelişim düzeyinde (acemilikten ustalığa geçiş aşamasında) olan 9 kadın psikolojik danışmandan oluşmaktadır. Araştırmanın verileri; derinlemesine görüşmeler, gözlemler, araştırmacı ve katılımcı günlükleri, tez izleme komitesi toplantı tutanakları ve Psikolojik Danışma Öz-yeterlik Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada, psikolojik danışman yaratıcılığını bilişsel-duygusal-eylemsel olmak üzere üç modalite üzerinden teşvik etmek üzere 14 haftalık “Üç Modaliteli Psikolojik Danışman Yaratıcılığını Teşvik PAYTEP-3M)” tasarlanmış ve uygulanmıştır. PAYTEP-3M, aktif katılıma ve yaşantıya dayalı bir program olarak geliştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular, PAYTEP-3M’ye katılan psikolojik danışmanların tamamına yakınının bilişsel, duygusal ve eylemsel modalitelerin çeşitli alt boyutlarını kavradığına, deneyimlediğine ve psikolojik danışma uygulamalarında hayata geçirebildiğine işaret etmektedir. Ayrıca bulgular PAYTEP-3M’ye katılan psikolojik danışmanların psikolojik danışmada yaşanan tıkanmaları yönetme becerilerindeki iyileşme ile birlikte psikolojik danışma öz-yeterliklerinde de artış olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak elde edilen bulgulara göre, PAYTEP-3M’nin katılımcıların psikolojik danışma seanslarında yaratıcılıklarını harekete geçirebilmeleri adına bilgi, farkındalık ve deneyim kazanmalarına, bu kazanımları psikolojik danışma uygulamalarında hayata geçirebilmelerine ve aynı zamanda psikolojik danışma öz-yeterlik algılarının da artmasına katkı sağladığı söylenebilir. Araştırmadan elde edilen bu bulgular, ilgili literatür bağlamında tartışılmış; uygulayıcılara ve ileride konu ile ilgili çalışacak araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.The purpose of this research is to design and implement a three-modality (cognitive-emotional-actional) creativity program to foster psychological counselors' creativity in the counseling process and to examine the contribution of this program to psychological counselors' revealing their creativity in counseling sessions. The research was carried out in action research design, one of the qualitative research methods. Participants of the research; It consists of 9 female psychological counselors who are at a medium development level (in the transition from novice to mastery) in terms of counseling experience. Data of the research; It was collected through in-depth interviews, observations, researcher and participant diaries, thesis monitoring committee meeting minutes and the Counseling Self-Efficacy Scale. In the study, a 14-week “Three Modality Psychological Counselor Creativity Fostering Program (PCFP-3M)” was designed and implemented to foster psychological counselor creativity through three modalities: cognitive-emotional-actional. PCFP-3M was developed as a program based on active participation and experience. The findings obtained from the research indicate that almost all of the psychological counselors who participated in PCFP-3M understood and experienced the various sub-dimensions of cognitive, emotional and action modalities and were able to implement them in counseling practices. In addition, the findings show that there is an increase in the counseling self-efficacy of psychological counselors participating in PCFP-3M along with the improvement in their skills in managing impasses in counseling. As a result, according to the findings, it can be said that PCFP-3M contributes to the participants gaining knowledge, awareness and experience in order to foster their creativity in counseling sessions, to put these gains into practice in counseling practices, and at the same time to increase their perception of counseling self-efficacy. These findings from the research were discussed in the context of the relevant literature; Suggestions were made for practitioners and researchers who will study the subject in the future.