Tek parti (1923-1950) ve Demokrat Parti (1950-1960) dönemlerinde yerel siyaset ve yerel demokrasi : Ankara özelinde karşılaştırmalı bir analiz

Abstract

Bu çalışma Ankara’nın Tek Parti dönemi (1923-1950) ve Demokrat Partidönemi (1950-1960) yerel siyaseti üzerine odaklanmaktadır. Ankara’daki yerel siyasetianaliz etme amacına yönelik olarak dönemin ulusal siyasetini, siyasal gelişmeleri, yerelseçimleri, kentleşmeyi ve sosyal yapıyı incelemektedir. Çalışma, Ankara’yımodernleşme projesi olarak gören Cumhuriyet Halk Partisi ile daha sonra iktidara gelenDemokrat Parti’nin Ankara’sı arasındaki yerel siyaset ve demokrasi bağlamındakianlayış farklarını, yerel iktidar mücadelesi pratiklerini ve dönemin yerel yönetimlerininulusal siyaset ile bağını karşılaştırmayı amaçlamaktadır.Türkiye’de yapılan kent tarihi araştırmalarında en fazla araştırmaya konu olankent İstanbul’dur. Oysa neredeyse bir yüzyıla yakın Türkiye Cumhuriyeti’ninbaşkentliği vazifesini üstlenen Ankara hakkında çalışılan alan sınırları içinde çok zenginbir kaynak arşivi mevcut değildir. Özellikle Demokrat Parti dönemi Ankara’sına aitçalışma yok denecek kadar azdır. Bu kapsamda araştırma, bu dönemin daha iyianlaşılmasına yönelik bir çabayı içermektedir.Araştırmanın sınırları, kapsamı ile doğrudan ilgilidir. Çalışmada Ankara’nın1923’den itibaren yayıldığı merkez alan yani şehrin merkezi coğrafi olarak dikkatealınmıştır. Ankara’nın ilçeleri çalışmanın kapsamında değildir. Çalışmanın zaman sınırıCumhuriyet Halk Partisi dönemi ile Demokrat Parti dönemini kapsamaktadır (1923-1960). Araştırmada mevcut veriler, alan yazın incelemesi, gazete ve dergikoleksiyonlarının taranması, Meclis tutanakları ve dönemin belge arşivi taranarak eldeedilmiştir. Çalışmada izlenen yöntem nitel veri analizidir. Nitel verilerin analizi için;tematik bir çerçeve oluşturma, tematik çerçeveye göre verilerin kodlanması, bulgularıntanımlanması, bulguların yorumlanması aşamalarını kapsayan betimsel analiz tekniğikullanılmıştır. Veri analiz yöntemi içerik analizidir. Araştırma ‘da kapsam içindekidöneme ait önemli görülen gazete, dergi ve belge toplanarak bunların içerik analizleriyapılmıştır.Çalışmada Ankara'nın Demokrat Parti ile geçirdiği dönemin bir öncekidönemden yerel siyaset açısından çok farklı olmadığı ve Tek Parti iktidarı dönemindeyerel siyasete yön veren iktidar kesiminin güç aldığı toplumsal sınıfın değiştiği ancakyerel demokrasi adına şehrin bir gelişme yaşayamadığı değerlendirilmektedir.This study focuses on the local politics of Ankara's Single Party period (1923-1950) and Democrat Party period (1950-1960). It examines the national politics,political developments, local elections, urbanization and social structure of the periodfor the purpose of analysing local politics in Ankara. The aim of the study is to show thedifferences in understanding in the context of local politics and democracy between theRepublican People's Party, which saw Ankara as a modernization project, and theDemocratic Party Ankara, which came to power later, the practices of local powerstruggle and the connection of local governments of the period with national politics.Istanbul is the city that is the subject of the most research in urban historyresearch conducted in Turkey. However, there is no very rich resource archive withinthe boundaries of the area studied about Ankara, which has served as the capital of the Republic of Turkey for almost a century. There is almost no work in Ankara during theDemocratic Party period. In this context, the research includes a effort aimed at betterunderstanding this period.The boundaries of the research are directly related to its scope. In the study, thecentral area in which Ankara has spread since 1923, that is, the center of the city istaken into account geographically. Ankara's districts are not covered by the study. Thetime limit of the study covers the period of the Republican People's Party and theDemocrat Party (1923-1960). The data available in the study were obtained byexamining the field type, scanning the collections of newspapers and magazines, theminutes of the Assembly and the archive of documents of the period. The methodfollowed in the study is qualitative data analysis. For the analysis of qualitative data;descriptive analysis technique covering the stages of creating a thematic framework,encoding data according to the thematic framework, identification of findings,interpretation of findings was used. The data analysis method is content analysis. In theresearch, newspapers, magazines and documents deemed important for the periodwithin the scope were collected and their content analyses were made.In the study, it is estimated that Ankara's period with the Democratic Partybetween was not very different from the previous period in terms of local politics, andthat the social class in which the ruling segment that led local politics during the periodof one-party power changed, but the city could not experience development in the nameof local democracy.