Türkiye'den daiş'e katılanlar ve sempatizanları üzerine bir araştırma

Abstract

Türkiye’den DAİŞ’e katılan ve sempati duyan kişiler, sosyolojik anlamda budavranışı farklı pek çok dinamiğin etkisi ile ortaya koyuyor olabilirler. DAİŞ örgütününkısa zamanda genişlemesinin yanında Türkiye’den ve dünyadan on binlerce katılımolmasının arkasındaki nedenleri anlamak üzere, araştırmamız teorik ve uygulama olmaküzere iki bölüme ayrılmıştır. İslam dünyasındaki siyasi şiddet ve DAİŞ’i anlamak üzereteorik çerçevede, (1) İslam tarihinde ilk siyasi ve sosyal ayrılıkçılığı üreten Haricilik vedini ideolojik şiddet üreten Haşhaşilik hareketi, (2) İslam dünyasında üretilen dini-siyasiaktivizmi açıklamak üzere kullanılan Köktencilik, Radikalizm-Terörizm ve İslamihareket kavramları, (3) şiddete meyilli köktenci hareketlerin örgütsel ve ideolojik yapısıve (4) dinden ilham alarak siyasi ve sivil şiddet üreten DAİŞ tartışılmıştır. DAİŞ ile ilgilitartışmalar, henüz yeni bir yapı olması nedeniyle çoğunlukla spekülatif bilgileriçermektedir. Bu konudaki net ve doğru bilgi eksikliklerini kabul etmekle birlikte,araştırmamızda DAİŞ, Irak ve Suriye’deki çatışma süreçlerinin bir ürünü olarakideoloji, örgüt, eylem ve destek yapıları açısından incelenmiştir. Teorik çerçevedeverilen tartışmalar, DAİŞ’e katılanlar ile yapılan mülakatların analizinikolaylaştırmıştır. Araştırmanın uygulama bölümünde ele alınan bu mülakatlarda,DAİŞ’e katılanların sosyal profili, cihada gitmeden önceki durumları, gidiş süreçleri,ideolojileri, cihat bölgelerindeki genel durumları ve dönüş süreçleri hakkında bilgileriiedinilmiştir. Öncelikle DAİŞ’e katılan kişilerin sosyal profil özelliklerinden, ekonomive eğitim durumları açısından her düzeyi barındırsa da orta düzeyin öne çıktığınıaraştırmada tespit edilmiştir. Katılımcılar, işgal altındaki bölgelere gitmek üzere,bireysel değişkenler, örgütsel değişkenler ve kendi ürettikleri dini idealizm çerçevesindemotive olmuşlardır. Selefi ideolojiye sahip olan katılımcılar, DAİŞ’in Irak ve Suriye’deelde ettiği bölgelerde uluslararası katılımla oluşturduğu devletimsi yapıda, şeriat ve ilahidüzen arzularını belli bir süre tatmin etmişlerdir. DAİŞ’in kontrol ettiği bölgelerdekurumsallaşamaması üzerine, katılımcıların pişman olarak ülkelerine geri dönmeyeçalışması araştırmamızda tespit edilmiştir.

People from Turkey sympathizing and attending ISIS may sociologically behave inthis way by being influenced in different dynamics. Our research is separated into twoparts as theoretic and practice to understand reasons why ten thousands of people fromTurkey and the world attended to ISIS, which expanded in a short-term. In theoreticalframework, four main chapters were discussed to figure out ISIS and the politicaltension in Islamic World: (1)The Kharijites creating the first political and socialdiscrimination in history of Islam and The Assasins leading to religious ideologicalviolence, (2) terms of Fundamentalism, Radicalism-Terrorism, and Islamic movement,which are used to explain the religious-political activism in Islam world, (3)organizational and ideological structure of fundamentalist movements in favor ofviolence, and (4) ISIS giving rise to religious and civil confusion by using the religionas an inspirational source. Discussions about ISIS generally include speculativeinformation since ISIS is an institutionalized organization. In addition to deficiencies ofclear and accurate information recognized on ISIS discussions, as a product of conflictprocesses in Iraq and Syria, ISIS was analyzed in terms of ideology, organization, actionand support structures. Discussions in theoretical framework facilitated the analysis ofinterviews with ISIS participants. In the interviews discussed in the practical section ofthe research, information related to the social profile of ISIS participants, their statusbefore going to jihad, their course of progress, their ideology, their general situation inivjihad regions and their return processes was obtained. Primarily, our research suggeststhat the middle level is in advance of all levels in point of educational and financialstatus from the social profile features of the participants of ISIS. Individual variables,organizational variables, and their religious idealism help the participants becomemotivated to go to the occupied areas. The participants, who have a salafi ideology,fulfilled their desires for sharia and divine order during a certain time in the state-likestructure created by ISIS with the international attendance in the regions acquired inIraq and Syria. Our research determined that the participants tried to return to theircountries with regret as ISIS could not institutionalize in the regions which it controls.