Maddi olmayan iktisadi kıymetlerin transfer fiyatlandırması

Abstract

İçinde yaşadığımız dünya iki önemli paradigma değişikliğine tanıklık etmektedir. Birincisitedarik zinciri konseptinin globalleşmesiyle ilgili olup işletmelerin araştırma ve geliştirme,üretim, dağıtım ve servis sağlama gibi fonksiyonları uluslararası nitelik kazanmıştır. Diğerönemli değişiklik ise endüstriyel ekonomiden bilgi ekonomisine geçişle ilgilidir. Bunun biryansıması olarak bilgiye ve entelektüel uğraşıya dayalı ürünler ve kıymetlerin kas gücüyleortaya çıkan varlıklardan ve ürünlerden daha değerli hale geldiği söylenebilir. Bu bağlamdamarkalar, patentler, telif hakları, endüstriyel tasarımlar, teknik bilgi, ilgili kamu otoriteleritarafından verilmiş lisanslar ve diğer maddi olmayan iktisadi kıymetler ifade ettiklerideğerler bakımından hem ticaretin hem de hukukun önemli konuları arasında yerlerinialmışlardır. Bu açıklamalar ışığında ilgili kıymetlerin çok uluslu işletmeler bünyesindekontrollü işlemlere konu olması, bu kıymetlerin transferlerinin ve kullanımlarınınfiyatlandırılması ile bunlarla bağlantılı uluslararası vergi alanında ortaya çıkan sonuçlar buçalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır. BEPS Eylem Planı, emsallere uygunluk ilkesi,karşılaştırılabilirlik analizi, maliyet katılım anlaşmaları, maddi olmayan iktisadi kıymetinsahipliği, ilgili kıymetlerin geliştirilmesi, değerlerinin artırılması, devamlılığının sağlanması,korunması ve kullanılması merkezli işlev analizi ile transfer fiyatlandırması metotlarıincelenen konular arasındadır.The world we live in today witnesses two radical changes. The first is associated with thenotion of supply chains. With cross-border business activities, the supply chain concept isglobalized. Research and development, manufacturing, distribution, and service-providingfunctions of business have moved beyond merely domestic boundaries. The other is as to atransformation from the industrial revolution to the knowledge economy. As a result,intangibles, for example, a patent caused by one’s knowledge and intellectual efforts, havebecome more valuable than non-intangibles, such as assets created by muscle power. In otherwords, it is no longer case that the product of muscle is of more value than the product of themind. Trademarks, patents, copyrights, industrial designs, know-how, licenses, and otherintangibles, as valuable income generators, have become prominence subjects of trade andlaw. In this regard, this study focuses on transfer pricing aspects of intangibles, covering interalia the OECD’s BEPS project, the arm’s length principle, comparability analysis, costcontribution arrangement, intangible ownership, transfer of intangibles, the application oftransfer pricing methods pursuant to the analytical framework provided in the OECDTransfer Pricing Guidelines as well as functional analysis centered around development,enhancement, maintenance, protection and exploitation (DEMPE) of intangibles.