Yoksulluğa yerel müdahale “ sosyal belediyecilik” karşılaştırmasında Eminönü ve Beşiktaş Belediyeleri örnekleri

Abstract

Zenginliğe inat yoksulluk sorunu gittikçe daha fazla bireylerin ve toplumların gündeminde yer almaktadır. Sorunun küresel, ülkesel ve yerel boyutu ile tartışılmasına paralel olarak farklı ölçeklerde ve birimlerde çok yönlü ve çok boyutlu çözüm arayışları devam etmektedir. Yoksulluk sorunu çok farkı şekillerde karşımıza çıkması ile yerel yönetimler de değişik birçok farklı uygulamaya sahip olmuştur. Yerel yönetim birimleri özellikle büyükşehir belediyeleri artan kentleşme ve kentsel yoksullukla birlikte kendi yerellerinde yoksulluğa karşı ciddi anlamda yerel sosyal politika araçlarına sahiptir. Belediyelerin fiili olarak sahada yaptıkları ve son on yıldır gittikçe artan sosyal belediyecilik uygulamaları, yeni belediye yasaları ile yasal çerçeve içine dâhil oldu. Avrupa’da 1945 yıllarında yürürlüğe konulan sosyal refah belediyeciliği uygulamaları, Türkiye’deki belediyeler tarafından önce 1973 yıllarında ardından da 1994 sonrasında sosyal belediyecilik faaliyetleri ile yürütülmüştür. Buna rağmen yerel yönetimlerin bütçeleri içinde de önemli paya sahip sosyal uygulamalar bilimsel çalışmalara konu olmamıştır. Sosyal uygulamalar daha önce merkezi hükümetlerin görev ve sorumluluk alanlarında görülerek, bu faaliyetlere makro pencereden bakılmış, yerel yönetimlerin kendi yerellerindeki sosyal uygulama ve uygulamadan kaynaklanan sorunlarına çok fazla değinilmemiştir. Tez biraz da bu boşluğu doldurmak amacıyla farklı iki belediye olan Eminönü ve Beşiktaş belediyelerini sosyal belediyecilik uygulamaları ile karşılaştırmıştır. Bu iki ilçe, farklı yerel mekân oluşumu, sosyo-ekonomik yapıları ile farklı temsillikleri yanında, farklı paradigmaların test edilme imkânları amacıyla seçilmiştir. Sosyal demokrat ve muhafazakâr anlayışların yoksulluk algıları yanında sosyal belediyecilik deneyimleri de karşılaştırmalı olarak tanımlanmıştır. Bir tarafta “yoksul ilçe”, diğer tarafta “zengin ilçe” ayrımında sosyal belediyecilik uygulamalarının nasıl ayrıştığı veya benzeştiği ortaya konulmuştur.

Poverty, in contrast with prosperity, takes place on the agendas of individuals and societies. In parallel with multi-faceted and multi-dimensional researches, that are being conducted at the various scales and branches; global, national and local domains are discussed. Local administrations have many application rapprochements due to its appearance in different forms. With the escalation of urbanization and increase in urban poverty, branches of local administrations especially that of metropolitan municipalities have the serious policy instruments to challenge the poverty. With the new municipality laws, functionalities of municipalities that have been increasing during last ten years regarding welfare services had partaken in legal frame work. The welfare services of municipality, that had been constituted in Europe during 1940’s were followed by Turkish municipalities initially in 1970’s and then were continued from 1994 till date. Despite of that social services had never found its place in the budget for the scientific research. Social services, as seen from a macro window, was previously regarded as the assignment of the central government. Social services and the queries regarding their implementation locally by the local governments were not deemed important enough to be reported. To abridge this gap, this thesis is based upon comparison between the social services provided by Eminonu and Besiktas Municipalities. These two municipalities have been selected due to the difference of their architecture, socio-economic structure and paradigm. Beside the social services experimentations, the poverty perceptions of social democratic and conservative thoughts are also compared. Taking “necessitous district” at one hand and the “wealthy district” at the other, a compare and contrast has been given regarding the question of how to provide the social services by municipalities to these two different districts.