Türkiye’de özel sağlık sigortalarında satış, pazarlama ve ürün analizi

Abstract

Sağlıklı yaşam hakkı insanın en önemli haklarından biridir. Almanya’da 19. yüzyılda başlayan sağlık hizmetinden yararlanma isteği, günümüzde Ulusal Sağlık Örgütü Sistemi, Sosyal Sigortalar Sistemi ve Karma ve Yerel Örgütler sistemi şeklide daha karmaşık bir yapıya dönüşmüştür. Tüm bu sistemlerin içerisinde devletler mutlaka belirli bir oranda yer almaktadır. Türkiye’de halen hem primli hem de sosyal yardım ve sosyal hizmetleri içeren primsiz sosyal güvenlik sistemi bir arada uygulanmaktadır. Türkiye bu yapısı ile Sosyal Sigortalar Sistemi içerisinde yer almaktadır. Türkiye’de uygulanan özel sağlık sigortaları gerçek anlamda 1991 yılından itibaren başlamıştır. 2006 yılı sonu itibariyle toplam özel sağlık poliçesi üretimi 983.255.221 YTL, toplam poliçe adedi ise 1.186.333 şeklindedir. Türkiye’deki özel sağlık sigortalı sayısının nüfusa oranı yalnızca % 1,6’dır. Özel sağlık sigortacılığı Türkiye’de yolun başında olup pazarlama anlamında yapılacak çok şey vardır. Türkiye’de özel sağlık sigortası yapan sigorta şirketleri ürünlerini piyasa da tutundurmak için daha çok kişisel satış yöntemini kullanmaktadırlar. Bu şekli ile özel sağlık sigortasının daha geniş kitlelere ulaşılmasında zorlanılmaktadır. Özel sağlık sigortalarında müşteri beklentisine bağlı ürün çeşitliliği mevcut olduğu halde, Türkiye’deki kişi başı gelirin düşük olması özel sağlık sigortalarının gelişmesini engelleyen temel etkenlerden biri olarak görülmektedir. Tezim, 2006 yılı sonu itibariyle Türkiye’deki özel sağlık sigortalarının durumu hakkında detaylı bilgi veren bir çalışmadır.

The health service benefits, which begins with 19 th. century at Germany; is nowadays became very complicated with National Health Organization Systems, Social Insurance System, Karma and Local Organization Systems. Governments have certain shares in all these systems. Still in Turkey premium social assistance and social services and no premium social security system are applied together. Because of this structure type, Turkey takes place in social insurance system. Actually in Turkey private health insurance system started in 1991. By the end of 2006 private health insurance production is 983.255.221 YTL, total policy unit is 1.186.333. In Turkey private health insured over all population is just %1,6 . That means Turkey is beginning of this system and there are lots of things can be done for marketing strategies for that. In Turkey, insurance companies prefer individual selling strategy rather than the other professional strategies. Therefore private health insurance system can’t reach lots of people. Although there are many health insurance policy alternatives, because of low individual earnings in Turkey, it is a main barrier of developing this system in Turkey. My thesis is a detailed study of private health insurance systematize in Turkey at the end of 2006. İÇİNDEKİLERı TABLOLARxi GİRİŞ1 1. BÖLÜM3 1. TEMEL KAVRAMSAL ACIKLAMALAR3 1.1. SOSYAL GÜVENLİK KAVRAMI3 1.2. SAĞLIK VE SAĞLIK HAKKI KAVRAMLARI4 1.3. SAĞLIK SİSTEMLERİ4 1.3.1. Ulusal Sağlık Örgütü Sistemi4 1.3.2. Sosyal Sigorta Sistemi5 1.3.3. Karma ve Yerel Örgütler Sistemi6 1.4. ULUSLARARASI VE ULUSAL KAYNAKLARDA SAĞLIK VE SAĞLIK HAKKI7 1.4.1. Uluslararası Kaynaklarda Sağlık ve Sağlık Hakkı8 1.4.2. Ulusal Kaynaklarda Sağlık Hakkı9 1.4.2.1. Anayasalarda Sağlık Hakkı10 1.4.2.2. Yasalarda Sağlık Hakkı11 1.5. PAZARLAMA KAVRAMI15 1.5.1. Pazarlama Kapsamı16 2. BÖLÜM19 2. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE UYGULANAN SAĞLIK SİGORTASI SİSTEMLERİ VE TÜRKİYEDE UYGULANAN ÖZEL SAĞLIK SİGORTALARININ PAZARLAMA ANALİZİ 19 2.1. DÜNYA’DA UYGULANAN SAĞLIK SİGOTASI SİSTEMLERİ19 2.1.1. Kanada20 2.1.2. Almanya21 2.1.3. Japonya22 2.1.4. Fransa23 2.1.5. İngiltere24 2.1.6. İsveç25 2.1.7. İtalya26 2.1.8. Hollanda27 2.1.9. Amerika Birleşik Devletleri 28 2.1.10. İsrail30 2.2. TÜRKİYE’DEKİ SAĞLIK SİGORTASI SİSTEMİ30 2.2.1. Yürürlükteki Sağlık Sigortası Sistemleri30 2.2.1.1. Sosyal Sigortalar Kurumu30 2.2.1.2. Bağ-Kur33 2.2.1.3. T.C. Emekli Sandığı34 2.2.1.4. Özel Sandıklar35 2.2.1.5. Yeşil Kart35 2.2.1.6. Özel Sağlık Sigortaları36 2.3. ÖZEL SAĞLIK SİGORTASI ÜRÜNLERİNİN PAZARLAMASI36 2.3.1. Türkiye’de Uygulanan Özel Sağlık Sigortaları İçin Pazarlama Stratejileri Ve Pazarlama Kavramlarının Özel Sağlık Sigortaları Açısından Değerlendirilmesi37 2.3.1.1. Ürün Açısından Değerlendirme37 2.3.1.1.1. Sağlık Sigorta Ürünleri Talebinin Gelir Esnekliği 39 2.3.1.2. Fiyat Açısından Değerlendirme40 2.3.1.3. Tutundurma Kavramı Açısından Değerlendirme43 2.3.1.3.1. Reklâm Açısından Değerlendirme 43 2.3.1.3.2. Kişisel Satış Yöntemi44 2.3.1.3.3. Satış Geliştirme 45 2.3.1.3.4. Halkla İlişkiler46 2.3.1.4. Dağıtım Kanalları Açısından Değerlendirme47 2.3.1.4.1. Direkt Dağıtım49 2.3.1.4.1.1. Direkt Satış Ekipleri49 2.3.1.4.2. Dolaylı Dağıtım50 2.3.1.4.2.1. Acenteler50 2.3.1.4.2.2. Brokerler53 2.3.1.4.3. Yeni Dağıtım Kanallarının Özel Sağlık Sigortasında Uygulanabilirliği54 2.3.1.4.3.1. Bancassurance54 2.3.1.4.3.2. Shopassurance56 2.3.1.4.3.3. Internet tabanlı uygulamalar57 2.4. TÜRKİYE’DEKİ ÖZEL SAĞLIK SİGORTACILIĞI HİZMETİ HEDEF KİTLESİNİN VE MÜŞTERİSİNİN ÖZELLİKLERİ60 2.5. TÜRKİYE’DEKİ ÖZEL SAĞLIK SİGORTALARININ PAZAR BÖLÜMLEME STRATEJİLERİ62 2.5.1. Coğrafi Pazar Bölümlemesi63 2.5.2. Demografik Pazar Bölümlemesi63 2.5.3. Psikolojik Pazar Bölümlemesi64 2.5.4. Davranış Özelliklerine Göre Pazar Bölümlemesi64 2.5.5. Özel Pazar Bölümlemesi65 2.5.5.1. Farklılaştırılmamış pazar stratejisi 65 2.5.5.2. Farklılaşmış pazar stratejisi66 2.5.5.3. Yoğunlaştırılmış pazarlama stratejisi67 2.6. ÖZEL SAĞLIK SİGORTACILIĞI HİZMETİ TÜKETİCİ PAZARI ÖZELLİKLERİ68 2.6.1. Yaşam döngüsüne göre bölümleme68 2.6.2. Gelire göre bölümleme68 2.6.3. Satın alma davranışına göre bölümleme68 2.6.4. Benzer gruplara göre bölümleme68 2.6.5. Sağlık faktörü hedef alınarak bölümlemek68 2.7. ÖZEL SAĞLIK SİGORTACILIĞI KURUMSAL PAZAR ÖZELLİKLERİ69 2.8. TÜRKİYE'DE SAĞLIK SİGORTA PAZARLAMASINDA YAŞANAN BAZI SORUNLAR71 2.9. SATIŞ73 2.9.1. Tutumlar73 2.9.2. Bilgiler74 3. BÖLÜM76 3. TÜRKİYE’DE ÖZEL SAĞLIK SİGORTALARI VE ÜRÜN ANALİZİ 75 3.1. ÖZEL SAĞLIK SİGORTALARININ AMACI78 3.2. SOSYAL SİGORTALAR VE ÖZEL SAĞLIK SİGORTASI ARASINDAKİ TEMEL FARKLAR 79 3.3. ÖZEL SAĞLIK SİGORTALARI ÜRÜN ANALİZİ80 3.3.1. Primlerin Ödeme Şekline Göre Özel Sağlık Sigortası Ürünleri80 3.3.1.1. Ferdi Ürünler80 3.3.1.1.1. Geniş Kapsamlı Paket Poliçeler81 3.3.1.1.2. Standart Poliçeler81 3.3.1.1.3. Bütçeye Uygun Hesaplı Poliçeler82 3.3.1.1.4. Uluslar arası Poliçeler82 3.3.2. Kurumsal Ürünler82 3.3.2.1. Büyük Grup Poliçeleri82 3.3.2.2. Küçük Grup Poliçeleri83 3.3.3. İhtiyari Primlerin Çalışalar Tarafından Ödendiği Özel Sağlık Sigortası Ürünleri83 3.3.3.1. Teminatların Türüne Göre Özel Sağlık Sigorta Ürünleri84 3.3.3.1.1. Tedavi Masrafı Teminatı84 3.3.3.1.2. Gündelik veya Olay Başına Teminat84 3.5. TÜRKİYE’DEKİ SİGORTA ŞİRKETLERİNİN ÖZEL SAĞLIK SİGORTALARI ÜRÜN KARŞILAŞTIRMALARI 85 3.5.1. Türkiye’deki Sigorta Şirketlerinin Yatarak Tedavi Ürün Uygulamaları ve Karşılaştırma Tabloları85 3.5.1.1. Yurt İçi Yatarak Tedavi Teminatı Açısından Karşılaştırma92 3.5.1.2. Yurt Dışı Yatarak Tedavi Teminatlarının Karşılaştırması 93 3.5.1.3. Doğum Teminatlarının Karşılaştırması 94 3.5.1.4. Genel Uygulamalarının Karşılaştırması94 3.5.2. Türkiye’deki Sigorta Şirketlerinin Ayakta Tedavi Ürün Uygulamaları ve Karşılaştırma Tabloları 98 3.5.2.1. Limitli Ayakta Tedavi Ürünleri101 3.5.2.1.1. Eko Plan102 3.5.2.2.2. Diğer Limitli Ayakta Tedavi Ürünleri 105 3.5.2.2. Limitsiz Ayakta Tedavi Ürünleri 108 3.6. ÖZEL SAĞLIK SİGORTALARINDA HASAR PRİM ORANLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ114 3.7. ÖZEL SAĞLIK SİGORTALARI ÜRÜNLERİ İLE HASAR PRİM ORANLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ116 SONUÇ119 KAYNAKÇA122 TABLOLAR Tablo 1 Sigorta Şirketlerinin Dallar İtibariyle Teknik Karları 41 Tablo 2 01.01.2006 – 31.01.2006 Tarihleri Arasında Direkt + Endirekt Üretimlerin Satış Kanalı Dağılımı48 Tablo 3 Banka Sigorta Şirketleri İş birliği56 Tablo 4 Sigorta Pazarı Bölümlemesi70 Tablo 5 Sigorta Daları İtibariyle Direkt Prim Artışları (YTL)76 Tablo 6 Türkiye’de ki Sigorta Şirketlerinin Pazar Payları ve Toplam Prim Değişimleri. 2005–2006 Yılları Aralık Sonu Verileri.77 Tablo 7 Yapı Kredi Sigorta ve Anadolu Sigorta Yatara Tedavi Planı Karşılaştırma Tablosu88 Tablo 8 Koç Allianz ve Ak Sigorta Yatarak Tedavi Planı Karşılaştırma Tablosu90 Tablo 9 Yapı Kredi ve Ak Sigorta Eko Plan Karşılaştırma Tablosu102 Tablo 10 Anadolu Sigorta Eko Plan Karşılaştırma Tablosu103 Tablo 11 Koç Allianz Optimum Plan Karşılaştırma Tablosu103 Tablo 12 Yapı Kredi Sigorta ve Koç Allianz Şirketlerinin, Multi Plan ve Özel Sağlık Plan 3 Karşılaştırma Tablosu106 Tablo 13 Ak ve İsviçre Sigorta Artı Plan ve Piramit Plan Karşılaştırma Tablosu107 Tablo 14 Axa Oyak ve Koç Allianz Limitsiz Ürünlerini Karşılaştırma Tablosu110 Tablo 15 Yapı Kredi ve Anadolu Sigorta Limitsiz Ürünlerini Karşılaştırma Tablosu111 Tablo 16 Hayat Dışı Branşları Hasar Prim Oranları115 Tablo 17 Özel Sağlık Sigortalarında Teknik Karlılık Oranları115 Tablo 18 Özel Sağlık Sigortalarında Yıllara Göre Adet Büyüme Oranları117