Doğum şeklinin annelerin doğum sonu konforuna ve yenidoğan üzerine etkileri

Abstract

Araştırma, genel ve rejyonel anestezi ile gerçekleştirilen sezaryen doğumlar ile normal spontan doğumların, doğum sonrası annelerin konforuna ve yeni doğan üzerine etkilerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı, kesitsel ve karşılaştırmalı olarak planlanıp uygulanmıştır. Çalışma; 01.05.2005 ile 30.12.2005 tarihleri arasında S.B. bağlı bir eğitim ve araştırma hastanesinin doğum servisinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemine; örneklem kriterlerine uyan ve doğum şekillerine göre; genel anestezi ile sezaryen olan 50, rejyonel anestezi ile sezaryen olan 50 ve normal spontan doğum yapan 50 olmak üzere 3 grup altında toplam 150 anne alınmıştır. Verilerin toplanmasında; 49 sorudan oluşan anket formu ile genel konfor ölçeğinden(GKÖ) uyarlanarak araştırmacı tarafından geliştirilen doğum sonu konfor ölçeği (DSKÖ) kullanılmıştır. Ölçek annelere doğumdan sonra ilk gün ve taburcu olmadan önce son gün olmak üzere iki kez uygulanmıştır. Verilerin analizinde; yüzdelik, pearson ki-kare, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), ileri analiz için Tukey HSD, eşleştirilmiş t testi, student t testi, Kruksal Wallis testi ve Varimax rotation faktör analizi kullanılmıştır. DSKÖ’ nin geçerlilik güvenilirlik çalışmasında da cronbach alpha: 0.78 olarak bulunmuş ve yapılan faktör analizi ile 4 alt grupta toplandığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre ölçeğin çalışmada kullanılmasına karar verilmiştir. Bulgularımızda; annelerin yaş ortalamaları : 27.0 ± 4.7olup, çoğunluğun ilkokul mezunu ( %70.7) ve multipar (%68.0) olduğu görülmüştür. Doğum şekillerine göre 3 grupta toplanan annelerin sosyodemografik ve gebelikle ilgili veriler açısından çok yakın oranlarda benzerlik gösterdiği belirlenmiştir. Doğum şekillerine göre; annelerin DS (doğum sonu) konforunu etkileyecek düzeyde ağrı yaşama, ayağa kalkma, kişisel ve perine hijyeni ile bebek bakımı vb. konularda sorun yaşamaları ve yardıma ihtiyaç hissetmelerindeki farklılıkların istatistiksel olarak anlamlı (P<0.05- p<0.01) olduğu saptanmıştır. Annelerin hemşire/ ebelerden beklentileri, genel konforlarını değerlendirmeleri ve DS aldıkları bakımın konforlarını etkileme durumlarının da doğum şekillerine göre farklılık gösterdiği ve bunun istatistiksel olarak anlamlı (P<0.05- p<0.01) olduğu bulunmuştur. Annelerin konfor düzeyleri DSKÖ’ ne göre incelendiğinde; NSD yapan annelerin konfor puanlarının sezaryen olanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu (P<0.05) tespit edilmiştir. Sonuç olarak DS konforun; doğum şeklinden, DS sorun yaşama durumundan, beklentilerin karşılanma düzeyinden vb. etkilendiği ve DSKÖ’ nin klinik alanda DS konforu ölçmede güvenilir bir araç olarak kullanılabileceği belirlenmiştir. THE EFFECTS OF BIRTH METHODS ON POSTNATAL COMFORT OF MOTHERS AND ON NEWBORN

The research is planned and conducted to be descriptive, cross sectional and comparative in order to determine the effects of caesarean births that are carried out with general and regional anesthesia, and normal spontaneous delivery, on the comfort of mothers after birth and on newborn. The research is conducted in the birth department of an education and research hospital under the Ministry of Health of Turkey between May 1st, 2005 and December 30th, 2005. The sample of the research is composed of 150 mothers, who are appropriate to sampling criteria and under 3 groups with respect to birth methods where 50 had general anesthesia caesarean, 50 had regional anesthesia caesarean and 50 had normal spontaneous birth. In the gathering of data, a questionnaire of 49 questions and a postnatal comfort scale (PNCS) developed by the researcher with the adaption of general comfort scale (GCS) is used. The scale is applied to mothers twice, in the first day after birth and the last day before being discharged. In the data analysis; percentage, pearson chi-square, single sided variance analysis (ANOVA), Tukey HSD for advanced analysis, matched t test, student t test, Kruksal Wallis test, and Varimax Rotation factor analysis are used. In the significance study of PNCS, Cronbach alpha = 0.78 is found, and it is determined to be grouped under 4 subgroups in the factor analysis. According to the results, the scale is decided to be used in the study. In our findings, it is observed that the average age of mothers is : 27.0 ± 4.7 and most of them are primary school graduates (70.7%) and multipar (68.0%). It is determined that, the mothers, who are grouped under 3 groups with respect to their birth type, have close similarities in sociodemographic and pregnancy related variables. With respect to birth methods; mothers’ having considerable pain hurting PN (postnatal) comfort, getting up, having problems in personal and perineum hygiene, newborn care etc. and differences in needs for help are found to be statistically significant (P<0.05- p<0.001). Mothers’ expectations from midwifes/ nurses, general comfort evaluation and differences in the effect of PN care on comfort among different birth method groups are also found to be statictically significant (P<0.05- p<0.001). When mothers’ comfort levels are examined with respect to PNCS, comfort scores of mothers who used NSD are determined to be statistically significant ( P<0.05) and higher than those who had caesarean. In conclusion, PN comfort is found to be affected by birth method, PN problems, the level of satified expectations etc. and PNCS is suggested to be a trustable tool in clinical field to measure PN comfort.