Çok uluslu şirketlerin PR çalışmaları ve medyanın manipülasyonu

Abstract

Lobi,Lobicilik,Halkla İlişkiler,Manipülasyon,Medya Özet Kurum ya da kuruluş, yabancı ya da yerli bir çok çalışma alanında halkla ilişkilerin ne kadar önem arz ettiği bilinmekte dir. Çok geniş çalışma alanına sahip halkla ilişkiler mesleğinin ana başlığı altına bir çok alt başlık eklenmiştir. Kurum ya da kuruluşların yapılandırılmasında büyük önemi olan halkla ilişkiler çalışmalarında önemli bir yere sahip olan bir alt başlık ise “Lobicilik” dir. Lobicilik ne yazık ki halkla ilişkilerin önemli bir dalı olmasına karşın Türkiye’de yeterince irdelenmeyen ve genelliklede dinsel ya da etnik unsurların kullandığı sanılan bir alan. Lobicilik üzerine yabancı kaynak bulma sıkıntısı çekilmese de Türkiye’de yeterli kaynak bulunmamakta, bir elin parmağını geçmeyecek kitap sayısının dışında kısa kısa makaleler bulunmaktadır. Öyle ki Türkiye’de ki iletişim fakültelerinde dahi konu hakkında “Amerika ve Avrupa’da ki Ermeni ve Yahudi lobileri” dışında pek bir çalışma söz konusu olmamıştır. Türkiye’den konuya bakıldığında ekonomik alanda yapılan lobi çalışmaları üzerine yazılı bir kaynak bulmak olası değil. Küreselleşen dünyada şirketler sınırları aşarak kentlerden köylere kadar her yere nüfus etti. Bunun sonucunda yabancı ülkelerde yeni pazarlar oluşturması, elde ettiği karı koruması ya da arttırması için hükümetlerle yakın ilişkilere kurmaya girişti. Bunun örneklerini Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa’da görmekteyiz. Ülkelerin siyasal sistemlerine göre hayat bulan lobicilik, artan genç nüfusuyla ve geniş pazar yapısıyla Türkiye dev şirketlerin iştahını kabartmaktadır. İştahı kabaran bu çok uluslu şirketler ekonomik yatırımlarından önce başvurduğu lobicilik yöntemlerine yatırımlarından sonrada devam etmektedir. Tezin amacı Türkiye’de ekonomik alandaki lobiciliğin hangi yöntemlerle uygulandığını ve medyayı nasıl manipüle ettiğini araştırmaktı. Tez araştırmamda mümkün olduğunca dergi, gazete, kitap ve internet üzerindeki yerli ve yabancı kaynakları toparladıktan sonra konunun Türkiye’de ki faaliyet alanları örnekleriyle inceledim. Dört bölümden oluşan tezin ilk bölümünde Baskı Gruplarını inceledikten sonra ikinci bölümde PR ve Lobicilik arasındaki bağı açıklamaya çalıştım. Üçüncü bölümde “Çok Uluslu Şirketlerin PR Çalışmalarında Medya İlişkileri”ne değindikten sonra son dördüncü bölümde Türkiye’den bir örnek olan “Hiper Market Yasa Tasarısını” amaç ve kapsamı çerçevesinde örneklendirerek inceledim. Tezde sonuç olarak Türkiye’de lobiciliğin ekonomi ve medya ilişkisinde etkili ve önemli bir alan olduğu buna göre de halkla ilişkilerin de yeterli ilgi göstermediğinden araştırmaya çok açık bir alan olduğu ortaya çıkmaktadır.