Gebelikte İlaç Kullanımının Akılcı_x000D_ Yönetilmesine Serbest Eczacının Katkısı:_x000D_ Pratik Öneriler

Abstract

Gebelik, akılcı ilaç kullanımı ilkelerinin hassasiyetle uygulanması gereken klinik durumlarınbaşında gelmektedir. Doğru işleyen bir sağlık sisteminde eczacı, ilaçla ilgili bilgiye ulaşma konusundabaşvurulacak birincil kaynaklardan biridir. Eczacıların bu misyonu, gebeler gibi özel populasyonlardadaha kritik önemdedir. Çok sayıda anne adayının gebeliğisırasında farkında olmadan/bilinçsiz ilaç kullanabildiği tahmin edilmektedir. Üstelik gebeliklerin yarıya yakınının planlı olmadığı dikkate alındığında; gelişigüzel ilaç kullanımından sakınılması, olası ilaca bağlı teratojenitelerden kaçınılması gibikonularda eczacının kilit rolünün daha da arttığı düşünülebilmektedir. Planlı olsun ya da olmasın gebelik sırasında ilaç maruziyetinden tamamen uzak kalınması çoğu zaman mümkün olamamaktadır.Diyabet, astım, hipertansiyon gibi kronik hastalığı olanlar, gebelikleri sırasında çoğunlukla ilaç tedavisine devam etmek zorundadır. Ayrıca; üriner enfeksiyon, bulantı/kusma, ağrı gibi annenin bazı akuthastalıkları ya da semptomları da ilaç tedavisi gerektirebilmektedir. Erken dönemde folik asit ve diğerbazı vitamin/minerallerin kontrollü biçimde alınması önerilmektedir. Özel koşullarda indüksiyon/düşük tehdidinden korunmak amaçlı birtakım ilaçlar da gebelik öncesi ve sırasında kullanılabilmektedir. Gebelikte risk-yarar değerlendirmesi yapılmaksızın doğrudan farmakoterapiden kaçınılması dakendi başına çok daha önemli sağlık sorunlarına yol açabilmektedir. Dolayısıyla gebelik, anne adaylarının ilaç kullanımından tümüyle arındırılabileceği bir dönem olmadığından, bu kritik sürecin akılcıyönetiminde eczacı ve diğer sağlık çalışanlarına önemli sorumluluklar düşmektedir. Bu çalışmada, gebelikte oluşan farmakokinetik/farmakodinamik değişiklikler, bunların ilaç kullanımına yansımaları veilaca bağlırisklerin gebelik yaşıyla olan ilişkisi üzerinde durulmuştur. Gebelikte sıkça kullanılabilen ilaçlara ve farkında olmadan kullanılan/kontrendike olduğu bilinen ilaçların risklerine yer verilmiştir.Böylece eczacıya yönelik temel bilgiler vermesi amaçlanan bu çalışmayla gebelikte gereksinim duyulan durumlarda ilacın daha akılcı kullanımının yaygınlaştırılmasına katkı sağlanması beklenmektedir.Pregnancy is one of the main clinical situations where principles of rational use of_x000D_ drugs need to be practiced precisely. In a properly functioning healthcare system, pharmacist constitutes a primary source to reach information on drugs. This mission becomes more critical in special populations like pregnant women. Many pregnant women are estimated to use drugs_x000D_ unintentionally/unconsciously. Moreover, as half of the pregnancies are not planned, the key role_x000D_ of the pharmacist is increased considering avoidance of arbitrary drug use or possible drug-related_x000D_ teratogenicity. Whether planned or not, it may not be possible to thoroughly avoid drug exposure_x000D_ during pregnancy. People with chronic conditions such as diabetes, asthma, hypertension often_x000D_ have to continue medical treatment despite pregnancy. In addition, certain acute diseases or symptoms of the mother, such as urinary infection, nausea/vomiting, pain may require pharmacological_x000D_ therapy. In early periods, folic acid and some other vitamins/minerals are recommended to be administered under supervision. In special conditions, drugs for induction/threatened abortion may_x000D_ also be used before and during pregnancy. Avoiding pharmacotherapy without a risk-benefit assessment in pregnancy can lead to more dramatic health problems. This review focuses on the pharmacokinetic/pharmacodynamic changes in pregnancy, their implications on drug use, and the_x000D_ relationship between drug-related risks and gestational age. Drugs that are commonly used in pregnancy and risks of drugs known to be contraindicated or unintentionally used are also discussed._x000D_ Therefore, aiming to introduce basic background knowledge to pharmacists, this paper is expected_x000D_ to contribute to dissemination of rational use of drug in pregnancy.