Şükrullah el-Amasyavî’nin Kitâbu Behçeti’t tevârîh’inin Mustafa el-Fârisî çevirisi (vr. 181b-211a) (inceleme-metin-dizin-tıpkıbasım)

Abstract

Üzerinde çalışmış olduğum tezin konusu, XV. yüzyılda Şükrullah el-Amasyavî tarafından Sultan II. Mehmed (Fatih Sultan Mehmed)’e sunulmak üzere Fars dilinde kaleme alınan “Kitâbu Behçeti’t-Tevârîh” adlı eserin bir yüzyıl sonra Mustafa el-Fârisî tarafından dönemin hükümdarı Kanuni Sultan Süleyman ve dönemin Sadrazamı Frenk Damat Makbûl ve Maktûl İbrâhîm Paşa’ya sunulmak üzere Osmanlı Türkçesine çevrilen “Mahbûbu’l-Kulûbi’l-‘Ârifîn” adlı eserdir. Çalışmamız “Mahbûbu’l-Kulûbi’l-‘Ârifîn” adlı eserin 181b-211a varakları üzerinde yapılmıştır. Giriş bölümünde, eserin içeriği ve müellifi hakkında bilgi verilmiş, tezin kapsamı açıklanmıştır. İkinci bölümde, XVI. yüzyılda yazılmış ve geçiş dönemi özelliği gösteren bu eserde sıfat-fiil eklerinin kullanım şekilleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, metnin Latin harfleriyle transkripsiyonu; dördüncü bölümde metnin günümüz Türkçesine aktarımı, beşinci bölümde dizin yer almaktadır. Dizin kısmında metinde geçen tüm kelimeler ele alınarak anlamlandırılmış, kelimelerin geçtiği tamlamalar ve yer aldığı sayfalar belirtilmiştir. Son bölümde, eserin tıpkıbasımı verilmiştir.

This Master's thesis is an edition of a 15th century Ottoman text which is a translation of Shükrullah el-Amasyavî history book entitled with the name of Kitabu Behçeti't-Tevârîh, written in Persian, to be presented to Sultan Mahmat II (Mehmet the Conqueror). A century later, the text is translated into Turkish by Mustafa al-Faris with the title Mahbûbu'l-Kulûbi'l-'Arifîn for Sultan Suleiman the Magnificent and his grand vezir Frenk Damat Makbul İbrahim Pasha.The study is done and 181b-211a sheets of the book of Mahbûbu'l-Kulûbi'l- 'Ârifîn. In the introduction, general information about the author and his work is given, and the scope of this thesis is explained. The second section of our thesis discusses participle affixes of the book which shows the the language features of the 16th century text bearing the marks of transition texts from Early Ottoman to Ottoman. The third section of the thesis is a transcription of the perscribed folios of the text in Latin alphabets. In the fourth section the text was reformulated according to the syntax of modern Turkish. The fifth section deals with the full grammatical index together with the meanings of the words as they appear in the text. The words in index are taken into analysis and interpreted, the collocations and the pages identifications are shown in the thesis. The last section of the thesis provides a faxcimile of the text.