Spor yapan ve spor yapmayan ilköğretim öğrencilerinin yönetici işlevleri arasındaki farklılıkların incelenmesi

Abstract

Bu spor yapan ve yapmayan ilköğretim öğrencileri arasındaki yönetici işlevlerdeki farklılıkları incelemeyi amaçlamaktadır. Yönetici işlevler, bireylerin yaşamlarının çeşitli yönlerinde önemli bir rol oynar ve özellikle eğitim bağlamında öğrencilerin öğrenme, problem çözme, karar verme ve daha birçok zihinsel süreçteki başarısını etkileyebilir. Sporun fiziksel sağlık açısından faydaları iyi bilinirken, sporun bilişsel işlevlere etkisi hala tartışmalı bir konudur. Bu nedenle, sporun ilköğretim öğrencilerinin yönetici işlevleri üzerindeki potansiyel etkilerini anlamak, eğitimciler için önemli bir soru işaretini ele almaktadır. Bu bağlamda bu çalışma öncelikli olarak, spor yapan ve yapmayan ilköğretim öğrencileri arasındaki yönetici işlevlerdeki farklılıkları incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaca ek olarak, bu araştırma kapsamında fiziksel aktivite düzeyinin cinsiyet, yaş ve zeka düzeyi değişkenlerine göre farklılığı, yönetici işlev test puanlarında cinsiyet ve yaş farklılığı ile yönetici işlevler, fiziksel aktivite düzeyi ve yaş arasındaki ilişkinin araştırılması bu araştırmanın ikincil amacıdır. Bu amaç doğrultusunda araştırmaya İstanbul ilindeki bir ortaokulda öğrenim gören 11-14 yaş aralığında 150 kız (Xyaş= 12,65±1,17 yıl), 159 erkek (Xyaş= 12,55±1,13 yıl) toplam 309 öğrenci (Xyaş= 12,60±1,15 yıl) gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu ile birlikte, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu (UFAA) ve Raven Standart Progresif Matrisler Testi (RSPM) ile kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimleyici analizler, Pearson korelasyon analizi, bağımsız gruplar için t testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin yönetici işlevlerinin spor yapıp yapmama durumu ve fiziksel aktivite düzeyine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Fiziksel aktivite düzeyinin yaş ve cinsiyete göre farklılaştığı, erkek öğrencilerin kız öğrencilerden daha aktif olduğu ve 14 yaşındaki öğrencilerin 11 yaşındaki öğrencilerden daha aktif olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak, yönetici işlevlerin cinsiyete göre farklılaştığı fakat yaşa göre değişiklik göstermediği görülmüştür. Kız öğrencilerin yönetici işlevler testinden aldıkları puanlar erkek öğrencilerden daha yüksek çıkmıştır. Yönetici işlevler testi sonucu katılımcıların normal zeka ve normalin altında zeka düzeyinde iki gruba ayrıldığı görülmüştür. Bu iki grubun fiziksel aktivite düzeyinin değişip değişmediği incelendiğinde, katılımcıların zeka düzeyine göre fiziksel aktivite düzeyinde herhangi bir farklılık görülmemiştir. Son olarak, yönetici işlevler, yaş ve fiziksel aktivite düzeyi arasındaki ilişkiye bakıldığında yönetici işlevler test puanı ile yaş ve fiziksel aktivite düzeyi arasında herhangi bir ilişki görülmezken; yaş ile fiziksel aktivite düzeyi arasında pozitif yönde ilişki tespit edilmiştir. İlköğretim öğrencilerinin yaşı arttıkça fiziksel aktivite düzeylerinde de artış görülmüştür.This master's thesis aims to examine the differences in executive functions between elementary school students who participate in sports and those who do not. Executive functions play a crucial role in various aspects of individuals' lives and can significantly impact students' success in learning, problem-solving, decision-making, and many other cognitive processes, particularly in an educational context. While the physical health benefits of sports are well known, the effect of sports on cognitive functions remains a debated topic. Therefore, understanding the potential impact of sports on the executive functions of elementary school students addresses an important question for educators. In this context, this study primarily aims to investigate the differences in executive functions between elementary school students who participate in sports and those who do not. Additionally, the secondary aims of this research include examining the differences in physical activity levels based on gender, age, and intelligence levels, as well as exploring the differences in executive function test scores by gender and age, and the relationship between executive functions, physical activity levels, and age. To achieve these objectives, 309 students (150 girls, mean age=12.65±1.17 years; 159 boys, mean age=12.55±1.13 years; overall mean age=12.60±1.15 years) aged 11-14, studying in a middle school in Istanbul, participated voluntarily in this study. Data collection tools included a personal information form, the International Physical Activity Questionnaire Short Form (IPAQ-SF), and the Raven's Standard Progressive Matrices Test (RSPM). Descriptive analyses, Pearson correlation analysis, independent samples t-test, and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) were used to analyze the data. The analyses revealed that the executive functions of students did not differ based on their participation in sports or their physical activity levels. It was found that physical activity levels differed according to age and gender, with male students being more active than female students, and 14-year-old students being more active than 11-year-old students. Additionally, executive functions differed by gender but did not vary by age. Female students scored higher on the executive functions test than male students. The executive functions test results indicated that participants were divided into two groups based on their intelligence levels: normal intelligence and below-normal intelligence. When examining whether physical activity levels differed by intelligence levels, no difference was found in physical activity levels according to intelligence levels. Finally, when looking at the relationship between executive functions, age, and physical activity levels, no relationship was found between executive functions test scores and age or physical activity levels. However, a positive relationship was found between age and physical activity levels, indicating that as elementary school students' age increased, their physical activity levels also increased.