Post-fordist üretim paradigmaları : eleştirel bir değerlendirme

Abstract

Adı ve Soyadı : Ahmet Türkan Ana Bilim Dalı : Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı : Yönetim ve Çalışma Psikolojisi Yrd. Doç. Dr. Zeki Parlak Tez Türü ve Tarihi: Yüksek Lisans - Ağustos 2004 Modern Üretim Sistemleri, Fordizm, Post - Fordizm, Yeni Üretim Paradigmalarının Eleştirisi

POST - FORDİST ÜRETİM PARADİGMALARI ELEŞTİREL BİR DEĞERLENDİRME Geçen yüzyılın egemen üretim paradigması olan Fordizm, 20. yüzyılın son çeyreğine kadar varlığını sürdürmüştür. Henry Ford tarafından ortaya atılan bu yeni üretim sisteminde, Taylor'un Bilimsel Üretim ve Yönetim Tekniklerine akan bant sisteminin eklenmesiyle devasa miktarlarda üretim kapasitesine ulaşılmıştır. İçinde bulunan çağda gerek üretim kapasitesi, gerek üretim ve yönetim sistemi yönünden insanı hayretlere düşüren bu üretim sistemi, 1970'lerden itibaren dünya genelinde görülen ekonomik krizle birlikte çözülmeye uğramıştır. Bunda kuşkusuz Fordizmin kendi iç dinamiklerinden kaynaklanan bir takım sebeplerin etkisi yadsınamaz. Bu üretim ve yönetim biçiminin değişen ve farklılaşan tüketici beklentilerine cevap vermekten uzak yapısı, üretim ve yönetim alanında değişen dünyaya ayak uyduramaması gibi sebeplerden dolayı, Fordist üretim anlayışı dünya genelinde derin etkileri olan bir krizin tetikçisi olmuştur. Krizi aşmak için başta ABD, Batı Avrupa ve Japonya olmak üzere tüm dünyada hızla yayılan küreselleşme, yeni teknoloji, esneklik kavramları yeni bir dönemin habercisi olmuştur. Tüm dünyayı kasıp kavuran kriz olgusu bu yeni uygulamalarla ortadan kaldırılmak istenmiştir. Nitekim bunda da başarı elde etmişlerdir. Bu çalışmada, Fordizm sonrası dönemi ifade edilen Post - Fordist dönem ve bu dönem üretim paradigmalarının düşünsel, örgütsel, teknik ve insani olarak kritiği yapılmıştır. Name and Surname: Ahmet Türkan Field: Labour Economics and Insdustrial Relations Programme: Management and Labour Psychology Supervisor: Yrd. Doç. Dr. Zeki Parlak Degree Awarded and Date: Master - August - 2004 Modern Production Systeams, Post - Fordism, The Ciritics Of The New Productions Paradigmes ABSTRACT Fordism which was the dominant production of the last century has continiued its validation to the end of the last quarter of the 20 th. Century. A giant production capacity has been reached by adding Taylor's Scientific production and management techniques to Fords' production band method. This new type of production which has dropped into crises during 1970's had a magnaficiant capacity to produce industrial materials. The production systeam which has dropped in to the crise with general economic crise of 1970's was an amazing production capability and management systeam. Of course some internal reason of Fordism resulted to this crise like not able to adapdate itself to the changing consumer demands, and not able to follow changing production and management systeams. Globolization, new technology, flexibility became primarily concepts which helps to finis the crises of the economy that started first in US, Western Europe and Japan then expanded to all over the world this study aims to criticize ideal organizational, technical and laboral dimensions of Post - Fordist period which tells after Fordism period.