Derin kapanış ve ön açık kapanış olgularında kondil konumu ve hareketlerinin sam artikülatörü ile incelenmesi

Abstract

Altçene eklemi bozukluğunun etyolojisinde dişsel kapanışın da rol oynadığı düşünülmektedir. Konuyla ilgili yayınlarda, geleneksel olarak en sık bahsedilen kapanış özelliklerinden birisi derin kapanış, son yıllarda önem verilmeye başlanan kapanış özelliği ise ön açık kapanıştır. Eklem bozukluğu için risk oluşturduğu düşünülen bir başka özellik de sentrik ilişki-alışılmış kapanış konumlarının uyumsuzluğudur. Bu çalışmanın amacı normal kapanış, derin kapanış ve ön açık kapanış gösteren, eklem hastalığı olmayan bireylerde, sentrik ilişki-alışılmış kapanış uyumsuzluğunu, kondil hareketlerini, maksimum açma yeteneğini ve kondillerin radyografik görüntülerini saptamak ve grupları bu değişkenler açısından birbiriyle karşılaştırmak, bu alanda normatif veriler sağlamaktır. Denekler altçene eklemi bozukluğu riski taşımayan dişsel kapanış özelliklerine sahip, 18-32 yaşlarında, sağlıklı bireyler arasından seçilmiştir. Normal kapanış, derin kapanış ve ön açık kapanışı olan 30'ar kişilik üç grup oluşturulmuştur. Bütün deneklerin keserler arası maksimum açma aralığı kaydedilmiş, Altçene Konum Belirleyicisi (AKB) aygıtı kullanılarak sentrik ilişki-alışılmış kapanış uyumsuzlukları ölçülmüş, aksiyografik kayıtları alınmış ve panoramik radyografileri üzerinde kondil morfolojileri değerlendirilmiştir. Bulgularımız ön açık kapanış olgularında dik yöndeki sentrik ilişki-alışılmış kapanış uyumsuzluğunun daha fazla olduğunu, derin kapanış grubunda yatay yönde klinik önem gösterebilecek miktarlardaki uyumsuzluğun daha fazla olduğunu, sadece normal kapanış grubunda, uyumsuzluk göstermeyen birey bulunduğunu ve bunun da tek bir kişiyle (% 3) sınırlı olduğunu, sentrik ilişkiden alışılmış kapanış konumuna geçerken kondillerin genel olarak aşağı ve öne doğru hareket ettiğini göstermiştir. Maksimum açma aralığı derin kapanış olgularında ve erkeklerde daha fazladır. Çene hareketleri sırasında kaydedilen kondil yolları ön açık kapanış grubunda daha kısa, kondil yolu eğimleri daha diktir. Bütün deneklerin % 23'ünün kondillerinde radyografik olarak erozyon bulgusuna, % 83'ünde ise düzleşme bulgusuna rastlanmıştır. En yüksek erozyon oranı ön açık kapanış grubunda, en yüksek düzleşme oranı derin kapanış grubunda bulunmuştur. Ön açık kapanışı olan bireylerde ve kadınlarda ince kondillere daha sık rastlanmakta, ince kondillerde ise erozyona daha sık rastlanmaktadır. Sonuç olarak, sağlıklı eklemlere sahip bireyler için ön açık kapanış olgularının yukarıda sayılan özellikler bakımından normal kapanış gösteren olgulardan farklı olduğu gösterilmiştir. Bu farklar kısmen ve daha az oranlarda, derin kapanış olguları için de geçerlidir. Ancak bulgularımızın altçene eklemi bozukluğu etyolojisi açısından önemini saptamak için sağlıklı bireyler yerine altçene eklemi bozukluğuna sahip daga fazla sayıda birey üzerinde benzer yöntemlerin kullanılacağı araştırmalara gerek duyulmaktadır. EVALUATION OF CONDYLAR POSITIONS AND MOVEMENTS IN DEEP BITE AND OPEN BITE CASES USING THE SAM ARTICULATOR

Etiology of temporomandibular disorders (TMD) is known to be multifactorial. Factors such as deep bite maintained their importance in the dispute about the role of occlusal factors in TMD over years. Anterior open bite is another occlusal feature believed to interfere with normal joint function. Both, deep bite and open bite, are two extremes of vertical incisal guidance, which in turn is suspected to effect condylar positions and movement patterns. The aim of this study is to compare normal overbite, deep bite and open bite cases with clinically healthy temporomandibular joints. Our goal was to establish normative data concerning the difference of condylar positions in centric relation (CR) and habitual or centric occlusion (CO) ; condylar pathways; maximum interincisal distance; and radiographic findings of condylar appearance. Study groups consisted each of 30 non-TMD subjects with healthy, intact dentitions, aged between 18-32 years. The SAM 3 articulator, SAM-Mandibular Position Indicator (MPI) and SAM-Axiograph were used to collect data. Condylar shape, flattening and erosions were evaluated on panoramic radiographs. Our findings revealed greater CR-CO differences in the vertical plane in open bite cases; increased number of big transverse discrepancies in deep bite cases; and great variability in the direction of movements from CR to CO. CR-CO coincided in only one subject (3 %) in the normal overbite group for all three planes and both sides, and also almost only in normal overbite cases for one or two planes on both sides. Maximum opening distances were greater in the deep bite group and also in men for the total sample. Open bite cases had steeper, but significantly shorter pathways recorded during excursive jaw movements. Of the total sample, 23 % showed evidence of erosion and 83 % evidence of flattening of condyles on radiographic images. Erosion rates were higher in the open bite group, but flattening was seen much more often in the deep bite group. On radiographs of women and in open bite cases we observed rather thin condyles, while erosion seemed to occur more on thin condyles. Conclusively it can be said that open bite cases show some significant differences from normal overbite cases for the above mentioned features in nonpatients. Differences exist to a lesser degree for deep bite cases as well. Further research is needed to find out about the role these features play in the etiology of TMD.