Tipografinin temel kavramları ve Türkiye’de tipografi eğitimi

Abstract

İlk olarak 1450’li yıllarda ortaya çıkan, günümüze kadar birçok değişime uğrayan, içinde bulunduğu ve kendisini şekillendiren kültürün ve dolayısı ile teknolojinin gelişmesine paralel olarak gelişen tipografi, kuşkusuz iletişimin en güçlü araçlarından biridir. Toplam üç bölümden oluşan bu tezin birinci kısmında; tipografinin bulunduğu tarihten günümüze kadar ne kadar değişime uğradığı, temel tipografik terminoloji, tarihsel süreçte değişime önemli katkıda bulunmuş yazı tasarımcıları, önemli tarihsel olaylar, teknolojik gelişmeler, tipografik ölçüler, okunaklılık kriterleri ve tipografik kompozisyon konularına değinilmiştir. İkinci kısımda ise, Türkiye’deki belli başlı devlet üniversitelerinin grafik bölümlerinin ders içerikleri incelenmiştir. Bu okullar: Eskişehir Anadolu, Hacettepe, Dokuz Eylül, Mimar Sinan ve Marmara Üniversiteleridir. İçerisinde bu beş okulun grafik bölümlerinde ders veren tipografi hocaların yanıtladığı bir anketin de yer aldığı bu bölümde; öğrenci projeleri, okulların ders programları, tipografi derslerinin yıllık ve dönemlik ders programındaki dağılımları, ders içerikleri, bölümlerin teknik olanakları ve öğretim elemanı sayıları açısından bir karşılaştırma bölümü yer almaktadır. Sonuç bölümünde ise; okulların tipografi derslerini incelemelerim sırasında edindiğim izlenimlerim ve tezimin anket bölümünde dile getirilen ortak görüşler, ileride yapılacak olan ders içeriği oluşturma çalışmalarına katkı sağlamak amacıyla yer almaktadır.Typography, which appears nearly around 1450s, had lots of changes until our day. Typography, which gets shaped, by the culture that surrounds it and by the developments of technology, is the most important tool of communication. In this thesis there are three parts and in the first part of it there is; changes that typography had since its invention, basic terminology of typography, typographic designers which took role of shaping typography in historical process, important historical events, technological developments, typographic measurements, legibility criterias and typographic compositions. At the second part, course contents of graphic departments of some universities in Turkey are examined.These include: Eskişehir Anadolu, Hacettepe, Dokuz Eylül, Mimar Sinan ve Marmara Universities. It also contains answers of graphic design instructors to a questionnaire, who are teaching in those five universities; student projects, course contents, typographic course schedules, technical possibilites of departments and a comparison between the amount of instructors per university. At the conclusion part; my impressions about, while I was examining course contents of universities and common ideas which are being told at the questionnaire part of my thesis, for helping future course programs for typography.