Uluslararasi ekonomi̇ hukuku ve devletleri̇n sorumluluğu : Temel ilkeler ve ili̇şki̇leri̇n genel bi̇r değerlendi̇rmesi̇

Abstract

Uluslararası ekonomi hukuku ve uluslararası sorumluluk hukuku kapsamında devletlerin uluslararası sorumluluğu, çağdaş uluslararası hukukun önemli bir parçasını oluşturur. Küreselleşme, ekonomik ilişkilerin karmaşıklığını uluslararası hukukunun rolünü artırmıştır. Bu tez, uluslararası ekonomi hukuku ile devletlerin uluslararası sorumluluğu daha ayrıntılı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, uluslararası ekonomi hukukunun temel prensiplerinin ve devletlerin uluslararası sorumluluğunu ayrıntılı inceleyerek genel bir değerlendirme sunmayı amaçlamaktadır. Bu tezin birinci bölümünde, uluslararası ekonomi hukukunun temel yapı taşlarına odaklanarak uluslararası iktisadın hukuki boyutlarını incelemektedir. Hukuk ve ekonomi arasındaki ilişkiyi ele alarak, bu disiplinlerin birbirini nasıl etkilediğini ve birlikte nasıl şekillendirdiğini inceleyerek ekonomi hukukunun oluşumunu ve küreselleşmeyle beraber uluslararası ekonomi hukukunun ortaya çıkışına değinilmiştir. Uluslararası ekonomi hukukunun genel tanımı ve içeriği üzerinde durarak uluslararası yatırım ve uluslararası ticaret hukuku gibi kapsamı içerisinde yer alan hukuk alanlarının da temel kuralları ve hedefleri belirtilmiştir. Çalışma, uluslararası ekonomik düzeni belirleyen kuruluşları detaylı bir şekilde ele almaktadır. Dünya Bankası, Uluslararası Para Fonu, Dünya Ticaret Örgütü gibi küresel düzeyde etkili olan kuruluşların yanı sıra bölgesel ölçekte faaliyet gösteren kurumlar da tezde belirtilmiştir. Bu kuruluşlar, ekonomik kalkınma, ticaret düzenlemeleri ve uluslararası ekonomik ilişkilerin düzenlenmesinde kritik roller üstlenmektedir. Uluslararası ekonomi hukuku kapsamında yer alan hukuk alanlarının bütünü için önemli olan temel ilkeler çalışmada belirtilmiştir. Devletler arasındaki eşitlik ilkesi, serbest ticaret ilkesi, ticaretin ayrımcılığa dayanmaması ve haksız ticaret uygulamalarının önlenmesi ilkesi gibi temel prensipler, uluslararası ticaretin adaletli ve dengeli bir şekilde işlemesini sağlamak için önem arz etmektedir. Ayrıca Tez, uluslararası ticaretin ve ekonominin hukuki altyapısını oluşturan bu temel ilkeleri ve kurumları analiz ederek, uluslararası ticaretin karmaşıklıklarını ve dinamiklerini anlamaya yönelik kapsamlı bir kaynak sunar. İkinci bölüm, devletlerin uluslararası sorumluluğuna yol açan kaynakları belirlemeyi ve bu sorumluluğun sınırlarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Uluslararası ekonomik ilişkilerde devletlerin hangi eylemlerinin sorumluluğa yol açabileceğini ve bu eylemlerin hangi koşullarda kabul edilebilir veya savunulabilir olabileceğini anlamak önemlidir. Son olarak çalışmada uluslararası ekonomik hukuk ile devletlerin uluslararası sorumluluğu arasındaki karmaşıklığı anlamak, bu iki hukuk alanı arasındaki ilişkiyi daha iyi açıklamak amacıyla örnek karar ışığında inceleme yapılmıştır.The realm of international economic law and the concomitant responsibility of states within international law comprise a significant facet of modern international legal discourse. The advent of globalization has notably amplified the pertinence of international law in navigating the intricate web of economic relations. This thesis is specifically dedicated to a comprehensive exploration of international economic law and, in particular, the intricacies of states' international responsibility. It endeavors to meticulously scrutinize the foundational principles inherent in international economic law, culminating in an overarching assessment. The inaugural segment of this thesis is poised to scrutinize the rudimentary underpinnings of international economic law, meticulously dissecting the legal dimensions that underscore the fabric of international economics. An inherent objective lies in dissecting the symbiotic relationship between legal and economic paradigms, elucidating their mutual influence and the genesis of economic jurisprudence, accentuated within the purview of globalization. It delineates the general delineation and purview of international economic law while spotlighting essential norms and objectives within its ambit, notably encompassing domains such as international investment and trade jurisprudence. The thesis endeavours to comprehensively cover institutions instrumental in delineating the contours of the international economic order. This encompasses an in-depth exploration of globally resonant entities such as the World Bank, International Monetary Fund, and World Trade Organization, alongside regional forums. These entities are pivotal in steering economic progress, legislating trade frameworks, and effectively managing international economic relations. Emphasis is laid on the cardinal principles intrinsic to international economic law. Principles such as sovereign equality among states, unfettered trade, non-discriminatory trade practices, and the prevention of unfair trade practices are deemed instrumental in fostering equitable and balanced international trade. Furthermore, the thesis undertakes an analytical discourse on these foundational principles and institutions that collectively construct the legal scaffoldings governing international trade, culminating in a comprehensive repository aimed at comprehending the intricate nuances and dynamic contours of international trade and economy. The subsequent section is oriented towards delineating the sources giving rise to state responsibility within the domain of international economic law and ascertaining the boundaries of this responsibility. A pivotal endeavor is to comprehend the actions of states in the realm of international economic relations that potentially incur liability, elucidating the contextual circumstances wherein such actions might find justification or defense. Furthermore, the thesis endeavours to elucidate the complex interplay between international economic law and the responsibilities attributed to states, employing illustrative case studies as a tool to unravel the intricate interdependencies between these two legal domains.