Ulusal sinema düşüncesi bağlamında Kürt sineması, bir örnek olarak Bahman Ghobadi'nin Kürt sineması üzerindeki etkisi

Abstract

Sinemanın ortaya çıkışının, hızlı gelişiminin ve genel olarak toplum üzerindeki güçlü etkisinin ardından, film yapımcıları ve yönetmenleri günün özünü yakalamaya ve sinema aracılığıyla kendi ülkelerinin önemli sorunlarını dünyaya göstermeye çalıştılar. Film yapımcıları ve sinemacıları arasındaki bu çatışma, film yapımında birçok yeni tür ve stilin ortaya çıkışına neden olmuştur. Ortaya çıkan bazı yeni üslup ve kavramların amacı sinemaya hizmet etmek ve toplumun acıları ve sorunları üzerinde daha çok çalışmaktı. Diğerleri ise, Amerikan Sineması (Hollywood) gibi büyük ulusal sinemalarla rekabet etmek ve sinema dünyasına hakim olmalarını engellemekti. Bu bağlamda, bu çalışmanın temel amaçlarından biri Kürt sinemasını “ulusal sinema” bağlamında incelemektir. Bu çerçevedeki temel tartışma konuları ve bu konudaki eleştirmenlerin yazıları incelenmiş ve netleştirilmiştir. Bu çalışmanın bir diğer amacı da Bahman Ghobadi'nin filmlerinin Kürt sineması üzerindeki etkilerini analiz etmektır. Araştırmanın konusunu daha da netleştirmek için ilk filmin oluşumundan günümüze kadar Kürt sineması analiz edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca Bahman Ghobadi'nin bazı filmleri incelenerek Kürt sinemasındaki rolünü tanımlanmaya çalışılmıştır. Bunları daha iyi açıklamak ve anlatabilmek, ayrıca araştırmanın amacına ulaşabilmek için nitel yöntem en uygun seçenek olarak kabul edilmiştir. Bu bağlamda tarihsel analiz ve durum açıklama analizi kullanılmıştır. Bu araştırmada Kürtlerin yaşadığı ülkeler Irak, İran, Türkiye, Suriye ve diasporada yaşayanlar, araştırma evreni olarak kullanılmıştır. : ÖZET: ..................................................................................................................................................... i ABSTRACT........................................................................................................................................... ii ÖNSÖZ.................................................................................................................................................. iii LLER LİSTESİ........................................................................................................................... vi KISALTMALAR................................................................................................................................. vii Giriş........................................................................................................................................................ 1 1. Yöntem ....................................................................................................................................... 3 2. Amaç ve Hedefler ...................................................................................................................... 4 3. Özgün Değer .......................................................................................................................... 4 4. Yaygın Etki - Katma Değer .............................................................................................. 5 1. ULUSAL SİNEMA ..................................................................................... 6 1.1. Ulusal Sinema Kavramı........................................................................................................... 6 1.2. Ulusal Sinema Sınıflandırmasi.............................................................................................. 10 1.2.1. Üretim............................................................................................................................ 10 1.2.2. Dağıtım ve Görüntüleme ............................................................................................... 12 1.2.3. Seyirciler ....................................................................................................................... 12 1.2.4. Tartışmalar..................................................................................................................... 13 1.2.5. Metin ............................................................................................................................. 14 1.2.6. Kültürel Özellikleri........................................................................................................ 14 1.2.7. Hükümetin Rolü ............................................................................................................ 15 1.3. Ulusal Sinema, İdeoloji ve Politika ................................................................................... 15 1.4. Ulusal Sinema ve Ulusötesi............................................................................................... 18 1.5. Kültürel Çeşitlilik ve Ulusal Özgünlük ............................................................................. 21 2. İKİNCİ BÖLÜM: KÜRT SİNEMASI....................................................................................... 26 2.1. Kürt Sinemasının Doğuş ve Oluşumu ............................................................................... 26 2.2. Kürt Sinemasının Tarihsel Gelişimi .................................................................................. 32 2.2.1. Irak ............................................................................................................................ 33 2.2.2. İran ............................................................................................................................ 36 2.2.3. Suriye......................................................................................................................... 39 2.2.4. Türkiye ...................................................................................................................... 42 v 2.2.5. Diasporada Kürt Sineması......................................................................................... 46 2.2.5.1. Huner Saleem veya Hüner Salim .......................................................................... 47 2.2.5.2. Hisham Zaman ...................................................................................................... 49 2.2.5.3. Sahim Omar Kalifa................................................................................................ 52 2.2.5.4. Karzan Kader......................................................................................................... 54 2.3. Kürt Sineması ve Ulusal Sinema....................................................................................... 56 2.4. Kürt Sinemasının Kimliği ve Sorunları............................................................................. 63 3. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: BAHMAN GHOBADİ’NİN KÜRT SİNEMASI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ................................................................................................................................................. 70 3.1. Bahman Ghobadi Sineması ................................................................................................... 70 3.1.1. Bahman Ghobadi'nin Hayat Hikayesi ....................................................................... 70 3.1.2. Bahman Ghobadi'nin En Ünlü ve Etkili Eserleri....................................................... 72 3.1.2.1. Sarhoş Atlar Zamanı.............................................................................................. 72 3.1.2.1.1. Film Özeti....................................................................................................... 72 3.1.2.1.2. Genel Değerlendirme...................................................................................... 74 3.1.2.2. Anavatanımın Şarkıları.......................................................................................... 77 3.1.2.2.1. Film Özeti....................................................................................................... 77 3.1.2.2.2. Genel Değerlendirme...................................................................................... 78 3.1.2.3. Kaplumbağalar da Uçar......................................................................................... 80 3.1.2.3.1. Film Özeti....................................................................................................... 80 3.1.2.3.2. Genel Değerlendirme...................................................................................... 82 3.1.2.4. Yarım Ay............................................................................................................... 84 3.1.2.4.1. Film Özeti....................................................................................................... 84 3.1.2.4.2. Genel Değerlendirme...................................................................................... 85 3.2. Bahman Ghobadi Sineması ve Yeni İtalyan Gerçekçiliği (Italian Neorealism)................ 87 3.2.1. Yeni İtalyan Gerçekçi Sinemasına Kısa Bir Bakış.................................................... 87 3.2.2. Yeni İtalyan Gerçekçiliğinin Temelleri..................................................................... 88 3.3. Bahman Ghobadi Sinemasının En Önemli Figürlerinden Biri Olarak Doğa .................... 92 3.4. Bahmani Ghobadi Filmlerinde Kürt Kültürü ve Kimliği ....................................................... 97 SONUÇ............................................................................................................................................... 100 KAYNAKÇA ..................................................................................................................................... 106After the emergence of cinema, its rapid development and its strong impact on society in general, filmmakers and directors tried to capture the essence of the day and show the world the important problems of their country through cinema. That evolved the emergence of a big competition between filmmakers and this competition has made the world to have different and many new genres of styles of filmmaking. The main purpose of some of the new styles and terms which emerged was to serve the cinema itself and to work more on the grievances of societies then picture it in cinemas. Another purpose of the new styles was to compete with other large national cinemas, such as The United States cinema (Hollywood), in order to prevent them from dominating the world cinema. In this sense, the main purpose of this study is to explain Kurdish cinema in the context of national cinema. The most discussed topics and the writings of the critics on this subject has been analyzed and clarified. Other purpose of this study is to explain the impact of Bahman Ghobadi's films on Kurdish cinema. In order to explain the subject of the study further, the Kurdish cinema has been analyzed from the formation of the first film till present. In addition, by examining some of Bahman Ghobadi's films, this study has endeavored to define his role in Kurdish cinema. The qualitative method was accepted as the best choice to examine the situation of Kurdish cinema and to determine the purpose of the research. In this context, historical analysis and situation explanation analysis were used. The population of the study consists of the Kurds who live in these countries; Iraq, Iran, Syria, Turkey, and also Kurdish in diaspora.