Publication: Osmanlı İstanbulun'da Bir Yönetim Reformu Önerisi: Rıfat Müeyyid'in 1914 Tarihli Kanun Tasarısı
Abstract
İstanbul'da belediyelerin ortaya çıkışı, 1855 tarihinde Şehremaneti'nin kurulmasıyla başlamaktadır. Zaman içinde İstanbul'daki belediye yapısı gelişme göstermiştir. Şehremaneti yanında belediye daireleri kurulmaya başlamıştır. Özellikle, II. Meşrutiyet'ten sonra belediye uygulamaları önemli ölçüde genişlemiştir. Ancak, yerel hizmetlerin bir çok alanındaki olumsuzluklar varlığını sürdürmüştür. Bu olumsuzlukları ortadan kaldırmak amacıyla gerek merkezi hükümet ve gerekse Şehremaneti tarafından çözüm olarak bir çok reform önerisi hazırlanmıştır. Bunlardan birisi Şehremaneti'nde hukukla ilgili birimin müdürlüğünü yürüten Rıfat Müeyyid'in çalışmasıdır. Araştırmamız kapsamında İstanbul'daki belediye reformları ve Rıfat Müeyyid'in 1914 tarihli çalışması ele alınmaktadır. Rıfat Müeyyid'in hazırladığı tasarıların temeli, İstanbul'da vilayet ile belediye yönetimini Şehremaneti yapısı içinde birleştirme fikrine dayanmaktadır. Bunun gerçekleşmemesi durumunda uygulanmak üzere Rıfat Müeyyid tarafından mevcut yapıya yönelik alternatif tasanlar da hazırlanmıştır. Bunlar içinde İstanbul'daki belediye yapısının genel hatları, Şehremaneti iç düzeni ve belediyelerin mali yapısını düzenleyen üç adet kanun tasarısı bulunmaktadır.
The origin of municipality in Istanbul is the implementation of "Şehremaneti" in 1855. Some other municipal organizations had also been established along with "Şehremaneti". This tendency had been improved after the proclamation of the Second Meşrutiyet. However, there were some constant problems. Hence, several reform packages were produced by the Central Government and Şehremaneti organization. Rıfat Müeyyid's (who was the director of law department of Şehremaneti organization) reform package was one of them. This article examines municipal reforms in Istanbul and Rifat Müeyyid's report which was prepared in 1914. Rifat Müeyyid aimed to combine Istanbul municipal duties and Istanbul Province's duties within the "Şehremaneti" structure. In case of the failure of this project, an alternative model was also developed in his report. Three main subjects of the report are as follows: the structure of Istanbul municipal organization, the inner structure of "Şehremaneti", and fiscal structure of municipalities.
The origin of municipality in Istanbul is the implementation of "Şehremaneti" in 1855. Some other municipal organizations had also been established along with "Şehremaneti". This tendency had been improved after the proclamation of the Second Meşrutiyet. However, there were some constant problems. Hence, several reform packages were produced by the Central Government and Şehremaneti organization. Rıfat Müeyyid's (who was the director of law department of Şehremaneti organization) reform package was one of them. This article examines municipal reforms in Istanbul and Rifat Müeyyid's report which was prepared in 1914. Rifat Müeyyid aimed to combine Istanbul municipal duties and Istanbul Province's duties within the "Şehremaneti" structure. In case of the failure of this project, an alternative model was also developed in his report. Three main subjects of the report are as follows: the structure of Istanbul municipal organization, the inner structure of "Şehremaneti", and fiscal structure of municipalities.