Üretim işletmelerinde finansal kriz dönemlerinde yönetim muhasebesi uygulamalarının işletme stratejilerine etkisi ve bir araştırma

Abstract

Yönetim Muhasebesi uygulamalarının işletmelerin normal ekonomik şartlardan farklı koşullarda karar alma süreçlerine etkilerinin incelenmesi ve karar alıcıların yönetim muhasebesi verilerinden hangi ölçüde yararlandıklarının reel sektör temsilcileriyle yapılan anket yöntemiyle tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma İstanbul ili Anadolu Yakasındaki sanayi bölgelerinde yer alan ve üretim faaliyeti gerçekleştiren seçilmiş işletmelerde görev yapan 386 katılımcıdan oluşan örneklem büyüklüğünü kapsamaktadır. Yönetim Muhasebesinin işletmelerin iç karar süreçlerini etkilemesi ve ticari sır kapsamında olan yönetim muhasebesi verilerinin elde edilmesi mümkün olmadığından, bu verileri kısıt olarak değerlendirilmiştir. Yönetim muhasebesi uygulamalarının, işletmelerin stratejik kararlarında hangi ölçüde etkin oldukları yapılan araştırmanın sonuçlarından elde edilen verilerin istatistiki olarak ilişkisi değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın özgünlüğünün sağlanması amacıyla tezin konusu işletme yönetimi bilimindeki üç farklı alanı temel alarak oluşturulmuştur. Finansal Ekonomi, Yönetim Muhasebesi ve Stratejik Yönetim alanlarındaki tezin konusuna etki eden kavramların açıklanmış, yakın ve uzak dönem finansal krizlerin gelişimi, bu kriz dönemlerinde işletmelerin genel olarak etkilendikleri noktalar ve işletmenin sürekliliğine etkileri açısından değerlendirilmiştir. Fırsat ve tehdit olarak değerlendirilebilecek çevresel koşullar karşısında işletmelerin aldıkları temel stratejik kararlar irdelenmiştir. Ayrıca araştırma kısmında reel sektör temsilcileriyle iletişime geçilerek; anket formu ile konuya ilişkin soruların cevaplanması talep edilmiştir. Sonuç kısmında araştırma bulguları ve literatür taramasındaki ilişkili noktaların değerlendirilmiş ve bulgulardan faydalanarak öneriler ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Araştırma sonucunda, finansal kriz dönemlerinde yönetim muhasebesi uygulamalarının işletme stratejileri üzerindeki etkilerini detaylı bir şekilde ortaya koymuştur. Yönetim muhasebesi uygulamalarının, yöneticilere kriz dönemlerinde stratejik karar alma süreçlerinde rehberlik ettiği sonucuna varılmıştır.

This study examines the impact of management accounting practices on enterprise decision-making under economic conditions different from normal. It aims to determine how decision-makers utilize management accounting data through a survey conducted with 386 participants from industrial enterprises on the Anatolian side of Istanbul. Since management accounting data are considered trade secrets, their direct access is limited, which is a constraint of the study. The research evaluates the effectiveness of management accounting in strategic decisions and the statistical relationship of the collected data. To ensure originality, the study integrates concepts from Financial Economics, Managerial Accounting, and Strategic Management. It analyzes the development of financial crises, their impact on businesses, and the strategic decisions taken in response to opportunities and threats. In the research phase, representatives of the real sector answered a questionnaire related to these issues. The findings reveal that management accounting practices play a crucial role in shaping business strategies during financial crises. They provide significant support to managers in making strategic decisions, helping businesses navigate challenging economic conditions effectively.