Türkiye'de sivil toplum kuruluşlarının yasama sürecine katılımı

Abstract

Siyasal yönetişim yurttaşın mümkün olan her alanda ve biçimde yönetsel ve siyasal karar alma süreçlerine katılımını ifade ederek, devletin meşruiyetinin ve biçim olarak demokratik niteliğinin ötesinde bir anlayışı öngörür. Böylece, sadece kararların alınmasında etkili olmayı değil, aynı zamanda kararların içeriğine ortak veya taraf olmayı da önermektedir.Sivil toplum kuruluşları, kendileri ile ilgili bir yasanın kabulü veya reddi için milletvekilleri ile temas kurabilmekte, gerektiğinde yetkili komisyonları etkilemeye çalışarak sürecin her aşamasını izleyebilmektedirler. Ayrıca, kendilerini ilgilendiren yasa tasarılarının hazırlanmasında gerekli teknik girdiyi sağlamaktadırlar.Bu çalışmanın amacı, yasama sürecinde sivil toplum kuruluşlarının katkısının değerlendirilmesidir. TÜSİAD ve Pozitif Yaşam Derneği’ni esas alan bir kaç araştırma dışında bu alanda yeterli çalışma yapılmamıştır. TBMM sürecinde komisyon ve genel kurul aşamalarında sivil toplum kuruluşlarının katılım ve katkısının değerlendirilmesi demokratik gelişimin düzeyi yönünden son derece önemlidir.Bu çalışmada, öncelikle TBMM komisyon ve genel kurul tutanaklarında kelime bazlı taramalar yapılmıştır. Elde edilen bulgular sonrasında, hükümet sistemi değişikliğinin etkilerini de görmek amacıyla son iki yasama döneminde Plan ve Bütçe Komisyonu’na odaklanan bir inceleme yapılmıştır.Çalışma yasama sürecine sivil toplum kuruluşlarının katılımının komisyonlar aşamasında arttığını gösterirken, aynı zamanda süreçteki aksaklık ve eksiklikleri de ortaya koymaktadır.

Political governance envisages an understanding that goes beyond the legitimacy and democratic characteristic of the state, by expressing the participation of citizens in administrative and political decision-making processes in every possible field and manner. Thus, it proposes not only to be active in making decisions but also to be a partner or party to the content of decision-making.Non-governmental organizations can contact members of parliament for the adoption or rejection of a law related to them, and they can monitor every stage of the process by trying to influence the authorized commissions when necessary. Besides, they provide technical input in the preparation of draft laws that concern them.The purpose of this study is to evaluate the contribution of non-governmental organizations in the legislative process. Except for a few pieces of research based on TÜSİAD and Positive Life Association, there have not been enough studies in this field. Evaluating the participation and contribution of non-governmental organizations in the stages of the commission and general assembly in the TBMM process is extremely important in terms of the level of democratic development.In this study, firstly, word frequency in the minutes of the TBMM commissions and the general assembly was counted. After the findings were obtained, a review focusing on the Plan and Budget Commission was conducted in the last two legislative terms to see the effects of the change in the government system.While the study shows that the participation of non-governmental organizations in the legislative process has increased at the commission stage, it also reveals the flaws and deficiencies in the process.