Denizcilik işletmelerinde muhasebe organizasyonu

Abstract

Çalışmada, denizcilik sektörünün hem dünyada hem de Türkiye’deki son yıllardaki gelişimi veriler ışığında değerlendirilmiş, Türkiye’de denizcilik sektöründe faaliyet gösteren gemi işletmelerinin tabi olduğu ulusal ve uluslararası düzenlemeler irdelenmiş ve söz konusu düzenlemeler doğrultusunda muhasebe yetkililerinin; personel, belge, defter, hesap planı ve raporlamadan oluşan muhasebe organizasyonunda dikkat etmesi gereken hususlar incelenmiş, sektöre özgü uygulamalar örnekler verilmek suretiyle açıklanmaya çalışılmıştır. Maliyetinin diğer taşıma türlerine göre daha düşük olması, büyük miktarlardaki yüklerin bir defada taşınabilmesine imkan sağlaması gibi nedenlerle dünya ticaretinin yaklaşık %90’ı deniz yolu ile yapılmaktadır. Türkiye’de, tüm dünyada olduğundan belki de daha hızlı ve verimli bir gelişme gösteren denizcilik sektörü dış ticaret taşımacılığında, gemi inşaatı ve yan sanayiinde son yıllarda oldukça başarılı gelişmeler göstermiştir. Tüm istatistiki veriler ve sektörün son yıllarda sağladığı ekonomik girdilerdeki gelişim bu yöndedir. Denizcilik işletmelerinin Türkiye uygulamasında, personel, belgeler, defterler, hesap planı ve raporlar konusunda; sektöre özgü olmak üzere vergi, sosyal güvenlik ve diğer yasal düzenlemeler mevcuttur. Denizcilik işletmeleri standart üretim yapan, ticari mal alım satımı yapan veya hizmet üretimi yapan işletmelerden farklı olarak sektöre özel uygulamalara tabi olduğundan muhasebe yetkilileri ve muhasebe departmanını oluşturan muhasebe personelinin öncelikle işletmenin ana faaliyet konusu, işletmenin hukuki yapısı, mevcut ve beklentiler doğrultusunda hedeflenen iş hacmi ile ilgili hem işletme içi hem de işletme dışı kaynaklardan yeterli düzeyde bilgi sahibi olma konusunda özen göstermelidir. Muhasebe departmanında sektör ve sektördeki uygulamalarda deneyimli personel istihdam edilmeli ve gerektiğinde personel işletme içi ve işletme dışı eğitimlerden geçirilmelidir.

In the study, the development in maritime sector in recent years has been evaluated in light of data provided; the national and international regulations on which the ship enterprises rustling in maritime business in Turkey are dependent have been considered; matters to be taken into account by the accounting authorities about the personnel, documents, book of accounts, account plan and reporting have been examined and the sector-specific applications have been tried to be explained by providing examples. Approximately 90% of the world trade is done through seaway due to the fact that it costs less than other types of transportation and it enables huge amounts of freight to be carried at a time. Maritime sector, which has been showing a more rapid and efficient progress in Turkey than perhaps in all over the world, has recently made considerable progress in foreign trade transportation, shipbuilding and side-industry. All the statistical data and the recent economic input provided by the sector are to this effect. In the practices of maritime enterprises in Turkey, there are tax, social security and other legal regulations specific to the sector on the personnel, documents, book of accounts, account plan and reporting. As the maritime enterprises are subject to sector-specific applications contrary to other enterprises which operate at a standard, buy and sell commercial commodity or produce services, the accounting officials and the accounting personnel should try to be fully equipped first and foremost about the core business and the legal structure of the enterprise, present and targeted business volume by using sources in and outside the enterprise. The accounting department should employ a personnel experienced in the sector and the applications in the sector and and the personnel should be given internal as well as external trainings.