Globalising international politics and the transnational companies

Abstract

Uluslararası ekonominin gelişim süreci 1840'lı yıllarda buhar makinesinin bulunması ile yeni bir aşamaya girmiştir. Bu yeni aşamada kapitalizmin gelişimi daha da hızlanmıştır. Diğer yandan ekonomik birikim de büyük bir hızla artmaya başlamıştır. Özellikle kolonileşme, ve deniz aşırı sömürgelerde ortaya çıkan yeni imkanlar ve pazarlar dolayısıyla uluslararası ticaret önemli bir ivme kazanmış, ve dünya ticaret hacminde bugün küreselleşme adı altında yaşanılan hareketlenmenin bir benzerine on dokuzuncu yüzyıl sonlarında ulaşılmıştır. On dokuzuncu yüzyılda ortaya çıkan bu ticari hareketlenme, önce Birinci sonra da daha büyük bir etkiyle İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra duraklama dönemine girmiştir. Uzun süre boyunca Amerika Birleşik Devletleri ve onun destekleri altında kurulan IMF ve Dünya Bankası aracılığıyla bir yeniden imar süreci yaşanmıştır. 1960'lı yıllara kadar süren bu yeniden imar sürecinden sonra, dünyada yeni bir ekonomik serbestleşme ve dışa açılma süreci yaşanmaya başlanmıştır. Küreselleşme de bu noktada, yani finansal ve ticari dışa açılma sürecinde içinde etkin bir kavram olarak ortaya çıkmıştır. 1970li yıllarda hız kazanan küreselleşme özellikle teknolojik gelişmeler ve bunun sağladığı imkanlarla, finansal sermayenin uluslar arası boyutta büyük bir hızla akabildiği yeni bir iktisadi ortam yaratmıştır. Bu yeni ortamda ortaya çıkan kimi olgular önemli tartışmalara yol açmış, küreselleşmenin olumlu ve olumsuz etkileri üzerinde ağırlıklı olarak durulmaya başlanmıştır. Küreselleşmenin bir unsuru olarak Çok Uluslu Şirketler de kendilerine yaşam alanı bulmuş ve uluslararası ekonominin temel taşıyıcılarından olmakla kalmamış, aynı zamanda siyasi olarak da uluslararası bir aktör konumuna ilerlemişlerdir. Bu çalışmada temel olarak, son elli yılda hızla değişen ve sürekli olarak değişmekte olan dünya iktisadi ve siyasi profili, küreselleşme boyutunda incelenmiş ve bu değişim sürecinde Türkiye'nin içinde bulunduğu konum ve yapması gerekenler üzerinde durulmuştur. Since the 1800s, the world has been witnessing dramatic changes in almost all dimensions of relationships. Every technological advancement, new innovations, use of new techniques bring along with them a new social and economic form of life. The world is constantly in process of changes and every unit try to adopt these changes and try to take its place in the new orders. History has shown that the ones who adopt to these changes first gain an advantageous place while the others face serious difficulties. In contemporary world, no issue can be dealed alone with itself, every issue has close ties with many other issues. Today, there remained few issues which is solely related with economics or politics. Also some new concepts were brought by the structural transformation process like; the high degree of globalisation including; the rise of multinational companies, the high levels of international trade, great rise of foreign direct investments, close political, social and cultural relations among states and non-state actors. This period also represents the time when the non-state actors gained significant importance. The main non-state actors include the territorial nonstate actors, such as national liberation movements; nonterritorial transnational organizations, such as transnational corporations; and intergovernmental organizations, such as NATO or the OECD. Within this new environment, one of these non-state actors; Transnational Corporations had the chance to gain new missions besides their purely economic ones. Today, Transnational Corporations appear as an international policy actor which came to affect the national decisons of states. Contemporary world shows signs of significant differantiating charactersitics than the past. Every international actor, every entity work to find their own places in this transformation process. In the light of these changes, this study will mainly focus on the globalisation of world politics and explore the transnational companies as their being the most interesting feature of globalisation. Also, a brief look on Turkey will be made in order to explore Turkey's position in this transformation process.