Liseli ergenlerde kişilik ve sosyal desteğin yalnızlığa olan etkisinin incelenmesi

Abstract

Son yıllarda ilerleyen teknolojik gelişmeler, insanoğlunu çeşitli şekillerde etkilemektedir. Bu etkilerden bir kısmı, insan hayatını kolaylaştırmakta ve olumlu bir biçimde etkilemektedir. Ancak, teknolojik gelişmelerin insanlara yaşattığı bazı olumsuz duygular da vardır. Yalnızlık, belki de son zamanlarda, insan hayatını en çok etkileyen duygulardan birisidir. İnsanoğlunun gelişim süreci boyunca yaşadığı en hassas gelişim evrelerinden birisinin de ergenlik dönemi olduğu bilinmektedir. Ergenlik dönemi yalnızlık duygusunun sıklıkla yaşandığı bir dönemdir. Ergenlik döneminde yaşanan yalnızlığın konu alındığı çok fazla araştırma yoktur. Bu sebeple, bu araştırmada, liseli ergenlerde kişilik ve sosyal desteğin yalnızlığa olan etkisi incelenmiştir. Araştırmanın evrenini İstanbul ili Anadolu yakasında bulunan Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı resmi ve özel orta öğretim kurumlarında öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. Çalışma grubunu da; İstanbul ili Anadolu yakasında bulunan 2005-2006 Eğitim-Öğretim yılında öğrenim görmekte olan 219’u kız 95’i erkek olmak üzere toplam 314 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında veri toplamak amacıyla; araştırmacı tarafından hazırlanan “Kişisel Bilgi Formu”, “UCLA Yalnızlık Ölçeği”, “Aileden ve Arkadaşlardan Algılanan Sosyal Destek Ölçeği” ve “Sıfat Tarama Listesi (ACL)”kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS for Windows 13.00 versiyonu kullanılarak yapılmıştır.. Araştırmada veri türlerine göre; ilişkisiz grup t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskall Wallis testi kullanılmıştır. ANOVA ve Kruskall Walliste anlamlı fark çıktığında ikili gruplar arasındaki farklılığı saptamak üzere tamamlayıcı hesaplardan Scheffe testi, Benferonni Düzeltmeli Mann Whitney U testi kullanılmıştır. İstatistiklerin manidarlıkları en az .05 olarak çift yönlü sınanmıştır. Elde edilen bulgular; •Yalnızlık, bağımsız değişkenlere göre incelenmiştir. Cinsiyet, okul türü, anne çalışma durumu değişkenlerine göre yalnızlık özelliği anlamlı bir biçimde farklılaşmamıştır. Anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi, kardeş sayısı, anne-baba birliktelik durumu, algılanan gelir durumu, algılanan anne tutumu, algılanan bana tutumu, insan ilişkilerini algılama biçimi,yalnızlık kavramı ile ilgili kendini değerlendirme biçimine göre yalnızlık özelliği farklılaşmıştır. •Yalnızlık ölçeği ile sıfat tarama listesi (ACL) arasındaki ilişkinin incelenmesi sonucunda; ACL alt boyutlarından, başarma, başatlık, sebat, düzen, duyguları anlama, şefkat gösterme, yakınlık, karşı cinse ilgi, gösteriş, ilgi gösterme, kendini suçlama, otokontrol, özgüven, kişisel uyum, ideal benlik, askeri liderlik ve erkeksi özellikler ile yalnızlık arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. •Yalnızlık Ölçeği ile Aileden Algılanan Sosyal Destek Ölçeği arasındaki ilişkinin incelenmesi sonucunda; Aileden Algılanan Sosyal Destek Ölçeği alt boyutlarından, benlik saygısı ile ilgili duygusal destek, duygusal desteğe güvenme, bilgisel destek, araçsal destek aile yalnızlık arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bununla beraber Aileden Algılanan Sosyal Destek Ölçeği alt boyutlarından, duygusal desteğe ihtiyaç duyma ve aktif duygusal destek ile yalnızlık arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Aileden algılanan toplam sosyal destek ile yalnızlık arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. •Yalnızlık Ölçeği ile Arkadaşlardan Algılanan Sosyal Destek Ölçeği arasındaki ilişkinin incelenmesi sonucunda; Arkadaşlardan Algılanan Sosyal Destek Ölçeği alt boyutlarından, duygusal desteğe ihtiyaç duyma ile yalnızlık arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bununla beraber Arkadaşlardan Algılanan Sosyal Destek Ölçeği alt boyutlarından, benlik saygısı ile ilgili duygusal destek, bilgisel destek, duygusal destekte yakınlık ve kabul, aktif duygusal destek, duygusal desteğe güvenme ile yalnızlık arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Arkadaşlardan algılanan toplam sosyal destek ile yalnızlık arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. •Algılanan aile desteği, algılanan arkadaş desteği ve ACL kişilik testinin yalnızlık puanlarını yordaması için yapılan regresyon analizinde, yalnızlık puanlarının toplam varyansının %15,6’sının algılanan aile desteği, algılanan arkadaş desteği ve ACL Kişilik testi tarafından karşılandığı anlaşılmıştır.

Recently, advanced technologic developments have influenced human beings in various ways. One part of these effects makes human life easier, so positively influences it. But the technologic developments also make people have some emotions.Loneliness, perhaps recently, is one of the emotions affecting human life the most. It is known that adolescence is one of the most sensitive developmental periods human beings live throughout the developmental process. Adolescence is a period that emotion of loneliness is experienced frequently. There are not very research related to experienced loneliness in adolescence period, so effect of personality and social support in adolescents at highschool on loneliness was investigated in the present study. Population of the study was composed of students who study in formal and private middle school institutions affiliated with Natioanl Education Ministry in Anadolu part of Istanbul. Study group was composed of total 314 students, 219 females and 95 males, studying in 2005-2006 education period. To collect data for the study “Personal Information Form”, “UCLA Loneliness Scale”, “Social Support perceived in Family anf Friends Scale” and “Adjective Check List” all which were prepared by the researcher used. Statistical analyses were done by use of SPSS for Windows 13.00 version. Unrelated group t test,univariate analyses of variance (ANOVA), Kruskall Wallis test were used according to types of data. Because a difference was found in ANOVA and Kruskall Wallis to determine the difference between double groups all Scheffe test, Mann Whitney test corrected by Benferonni coming from complementary accounts were used.Significance of statistics was tested as dual ways and 0.5 at least. Found results: . Loneliness was explored as to independent variables. Loneliness featuredid not significantly differ according to all sex, school type, mother’s working variables. Loneliness feature differed as to education level of mother, education level of father, number of sibling, living together state of parents, perceived income state, perceived attitude of mother, perceived attitude of father, perception style of human relationships, self-evaluation in respect of loneliness. . When the relationship between Loneliness Scale and Adjective Counting List (ACL) was examined a significant relation was obtained between all success, dominance, sebat, order, understanding of emotions, kindness, closeness, interest, self-blamind, auto-control, self-confidence, personal adaptation, ideal self, military leadership, and masculine features from ACL sub-dimensions and loneliness. . When the relationship between Loneliness Scale and Social Support perceived in Family Scale was investigated a negatively significant relation was found between all emotional support related to self-esteem, trust in emotional support, informational support, enstrumental support from sub-dimensions of Social Support perceived in Family Scale and loneliness. However, a significant relation was not found between need of emotioanl support and active emotioanl support and loneliness from sub-dimensions of Social Support perceived in Family Scale. A negatively significant relation was obtained between loneliness and total social support perceived in family. . When the relation between Loneliness Scale and Social Support perceived in Friends Scale was examined a negatively significant relation was found between need of emotioal support and loneliness from sub-dimensions of Social Support perceived in Friends Scale. However, a significant relation was not found between emotional support related to self-esteem, informational support, closeness in emotioanl support and acceptance, active emotional support, trust in emotional support and loneliness from sub-dimensions of Social Support perceived in Friends Scale. A negatively significant relation was found loneliness and total social support perceived in friends. . When a regression analysisi was applied to interpret loneliness scores of perceived family support, perceived friend support and ACL personality test it was seen that 15,6 % of total variance of loneliness scores was provided by perceived family support, perceived friend support and ACL personality test.