Bağırsak kanser taramasından kaçınma ölçeğinin Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenirlilik çalışması

Abstract

Amaç: Bu araştırma Bağırsak Kanser Taramasından Kaçınma Ölçeğinin Türkiye’deki geçerlilik ve güvenirliliğini belirlemek amacıyla metodolojik olarak planlandı. Gereç ve Yöntem: Veriler araştırmaya katılmayı kabul eden, İstanbul’da yer alan iki ayrı Aile Hekimliği Birimi ve bir Eğitim Araştırma Hastanesine başvuran, 50-71 yaş arası sağlıklı ve hasta bireyler ile yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. Veri toplama formu olarak Tanıtıcı Bilgi Formu ve Bağırsak Kanser Taramasından Kaçınma Ölçeği kullanıldı, toplamda 250 kişiye ulaşıldı. Geçerlilik incelemesinde; dil eşdeğerliği, kapsam geçerliliği, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapıldı. Örneklem büyüklüğü uygunluğunu test etmek amacıyla Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) testi ve verilerin çok değişkenli normal dağılımdan gelip gelmediğini belirlemek için Barlett Küresellik testi uygulandı. Güvenirlilik incelenmesinde Cronbach’s Alpha güvenirlik katsayısı kullanılarak, zamana karşı değişmezlik pearson momentler çarpımı korelasyon tekniği ile hesaplandı. Ölçeğin yapısal güvenirliği McDonald Omega katsayısı ile değerlendirildi. Bulgular: Yaş ortalaması 58,48±5,68 olan katılımcıların, %65,6’sı kadın idi. Katılımcıların %29,2’si daha önce gaitada gizli kan testi yaptırdığını, %25,6’sı ise daha önce kolonoskopi yaptırdığını belirtti. Katılımcıların bağırsak kanser taramasından kaçınma ölçeğinden aldıkları toplam puan 50,29±12,71 idi. Bağırsak Kanser Taramasından Kaçınma Ölçeğinin toplamı için kapsam geçerlik indeksi değeri 0,96 idi. Ölçeğin madde toplam korelasyon puanları 0,30 ile 0,73 arasında; test tekrar test güvenirlik katsayısı 0,99; Cronbach alpha katsayısı 0,76 ve McDonald Omega katsayısı 0,75 bulundu. Ölçeğin orijinalinden farklı olarak 15 madde ve üç alt boyuttan oluştuğu, kabul edilebilir uyum gösterdiği görüldü. Sonuç: Bağırsak Kanser Taramasından Kaçınma Ölçeği Türk kültüründe kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçektir.

Objective: This research was methodologically designed to determine the validity and reliability of the Bowel Cancer Screening Avoidance Scale in Turkey. Materials and Methods: Data were collected by face-to-face interview with healthy and sick individuals, between the ages of 50-71 who agreed to participate in the research and applied to two separate Family Medicine Units and a Training and Research Hospital in Istanbul. Introductory Information Form and Bowel Cancer Screening Avoidance Scale were used as data collection forms, and a total of 250 people were reached. In the validity review; language equivalence, content validity, and confirmatory factor analysis (CFA) were performed. The Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) test was applied to test sample size suitability and the Bartlett Sphericity test was applied to determine whether the data came from multivariate normal distribution. In the reliability analysis, Cronbach's Alpha reliability coefficient was used and invariance over time was calculated with the Pearson product moment correlation technique. The structural reliability of the scale was evaluated with the McDonald Omega coefficient. Results: 65.6% of the participants, whose average age was 58.48±5.68, were women. 29.2% of the participants stated that they had had a fecal occult blood test before, and 25.6% stated that they had had a colonoscopy before. The total score the participants received from the bowel cancer screening avoidance scale was 50.29±12.71. The content validity index value for the total Bowel Cancer Screening Avoidance Scale was 0.96. The item-total correlation scores of the scale range between 0.30 and 0.73; test-retest reliability coefficient 0.99; Cronbach alpha coefficient was found to be 0.76 and McDonald Omega coefficient was 0.75. It was found that the scale, unlike the original, consisted of 15 items and three subscales and showed acceptable fit. Conclusion: Bowel Cancer Screening Avoidance Scale is a valid and reliable scale that can be used in Turkish culture.