Hyman P. Minsky‘nin finansal istikrarsızlık hipotezi bağlamında kapitalizmin krizi

Abstract

Toplumsal ve beşeri olguları dikkate almadan sadece daha fazla kâr elde etme güdüsüyle işleyen kapitalist iktisadî süreç; ekonomilerde istikrarsızlıklar doğurmakta ve toplumsal krizlere yol açmaktadır. Yalnızca son yüzyıl içinde yaşanan krizler, kapitalist sistemin kırılganlıklarına yönelik iktisat politikaların önemini bir kez daha göstermiştir. Bununla beraber, finansallaşma sürecinin 1980’li yıllardan itibaren gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde hızlanması; finansal kesimin ekonominin işleyişi üzerindeki etkisini artırmaktadır. Böylelikle kapitalist iktisadî krizler kendini finansal piyasalarda göstermekte, finansal krizlerin süresi ve etkisi çok daha derin hissedilmektedir. Hakîm iktisat paradigması ise krizlere yönelik gerçekçi bir yaklaşım ortaya koyamamaktadır. Bu çerçevede, Finansal İstikarsızlık Hipotezi krizlerin anlaşılması için bir başlangıç noktası oluşturabilir. Minsky’nin Amerikan Ekonomisi’ni inceleyerek ortaya attığı hipotez, kapitalizmin karmaşık yapısını finansal açıdan analiz eden ve kapitalist ekonomilerin neden sürekli kriz yarattığını açıklamaya çalışan bir girişimdir. Bu çalışmada, kapitalist iktisadî krizlerin dinamikleri Minsky’nin Finansal İstikrarsızlık Hipotezi bağlamında ele alınarak kapitalizmin krizine giden süreç incelenmiştir. Ayrıca, Türkiye Ekonomisi’nin iktisadî ve finansal göstergeleri Finansal İstikrarsızlık Hipotezi’nin argümanları temelinde değerlendirilmiştir.

The capitalist economic process acts only with the motive to gain more profit, without taking into account social and human phenomena. This situation creates instabilities in economies and causes social crises. Only the crises experienced in the last century have once again demonstrated the importance of economic policies in identifying the vulnerabilities of the capitalist system. The acceleration of the financialization process in developed and developing countries since the 1980s; increases the influence of the financial sector on the functioning of the economy. Thus capitalist economic crises are seen in financial markets and the duration and impact of financial crises are felt much more deeply. On the other hand, the dominant economics paradigm cannot present a realistic approach to crises. In this framework, the Financial Instability Hypothesis can provide a starting point for understanding crises. Financial Instability Hypothesis created by Minsky by examining the American Economy; It is an attempt to analyze the complex structure of capitalism financially and to explain why capitalist economies are constantly creating crises. In this study, the dynamics of capitalist economic crises are analyzed in the context of Minsky's Financial Instability Hypothesis and the process leading to the crisis of capitalism is examined. In addition, the economic and financial indicators of the Turkish Economy were evaluated on the basis of the arguments of the Financial Instability Hypothesis.