Örgütlerde nepotizm ile intikamcı davranış arasındaki ilişkiye yönelik bir araştırma

Abstract

Bu tez çalışmasının temel amacı, çalışanların örgütlerde sıklıkla karşı karşıya kaldıkları nepotizm faaliyetleri ile intikamcı davranışa eğilimleri arasında bir ilişkinin olup olmadığının tespit edilmesidir. Aynı zamanda, çalışanların demografik özellikleri ile nepotizm algıları ve intikamcı davranışa eğilimleri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi de amaçlanmaktadır.Bu doğrultuda gerçekleştirilen çalışma; kuramsal çerçeve, uygulama ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Kuramsal çerçeve kısmında araştırmanın değişkenleri hakkında önceki araştırmalarda elde edilen teorik bilgilere yer verilmiştir. Uygulama kısmında ise araştırmada kullanılan metodoloji ile ilgili bilgiler sunulmuştur. Araştırmada kullanılan veri toplama yöntemi, anket ile veri toplama yöntemidir. Ölçek olarak; Asunakutlu ve Avcı’nın Nepotizm ölçeği ile Stuckless ve Goranson’ın İntikamcı Davranış ölçeği kullanılmıştır. Anketler, İstanbul ili Avrupa yakasında, özel sektörde hizmet veren 5 işletmenin çalışanlarına uygulanmış ve veriler SPSS 20.0 paket analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; geçerlilik analizi, faktör analizi, güvenilirlik analizi, frekans dağılımı, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, çalışanların nepotizm algıları ile intikamcı davranışa eğilimleri arasında bir ilişki tespit edilmemiştir. Öte yandan, demografik özelliklerden cinsiyet ile nepotizmin alt boyutu işe almada kayırmacılık ve intikamcı davranışa eğilim arasında ilişki saptanmıştır. Bu sonuç, erkek çalışanların kadın çalışanlara oranla hem işe almada kayırmacılık faaliyetlerine karşı daha duyarlı olduklarını hem de intikamcı davranışa daha eğilimli olduklarını göstermektedir.

The main purpose of this thesis is to determine whether there is a relationship between nepotism activities, which employees encounter frequently in organizations, and vengeful behavior tendency. Also, it is aimed to identify the relationships between demographic characteristics of employees and their nepotism perceptions along with their vengeful behavior tendencies.The study consists of theoretical part, practical part and results. In theoretical part, informations gathered from previous studies about variables of the study are presented. Practical part is focused on the methodology of the study. Questionnaire technique has been used as the data gathering method. Nepotism scale of Asunakutlu and Avcı, Vengeful Behavior scale of Stuckless and Goranson were used as data gathering tools. The questionnaires were implemented on employess of five different private sector organizations located in European side of Istanbul and datas were analyzed using SOSS 20.0 programme. Validity analysis, factor analysis, reliability analysis, frequency analysis, independent sample t-test, one-way ANOVA analysis and Pearson correlation analysis were used in data analyzing process. As a result of the study, no relationship between nepotism perceptions of employess and their vengeful behavior tendencies was found. On the other hand, gender and favoritism in recruitment, which is a sub-dimension of nepotism, and vengeful behavior tendency were found to be related. This results shows that male employees are more sensitive to favoritism in recruitment and also their vengeful behavior tendencies are higher compared to female employees.