Türkiye’de kooperatifçilik eğitiminin gelişimi

Abstract

Bir sosyal kalkınma aracı olan kooperatifçilik hareketi; feodal üretim düzeninden kapitalist üretim düzenine geçişte ortaya çıkmış bir harekettir. Kapitalist üretim düzenine geçişte güç durumda kalan küçük üreticilerin, işçilerin yeni bir ekonomik birlikteliğe ihtiyaç duyulmasından ortaya çıkmıştır. Amacı bireyin ekonomisini geliştirmek olan bu hareket, modern anlamda 19. yüzyılın ikinci yarısında Avrupa ülkelerinde çıkmış ve daha sonra diğer ülkelere yayılmıştır. Ülkemizde ise kooperatifçilik alanındaki ilk gelişme, 1865 yılında Mithat Paşa’nın öncülüğünde kurulan “ Memleket Sandığı ” adı verilen ilk tarım kredi kooperatif uygulamasıdır. İlerleyen yıllarda bu sandıklar, menafi sandıkları adını almışlar (menafi hissesinden dolayı), 1888 yılından itibaren de Ziraat Bankasına dönüştürülmüşlerdir. Türkiye’ de, Mart – Nisan 2007 itibariyle TKB ile STB’na bağlı çeşitli alanlarda faaliyet gösteren, 26 çeşit kooperatif ile bu kooperatiflerin 90.086 birim kooperatifi, bu birim kooperatiflerinde toplam 8.561.618 ortağı vardır. Mevcut bu kooperatiflerin iyileştirilmesi için başta eğitim sorunu olmak üzere mevcut diğer sorunlarının giderilmesi için kooperatif yöneticilerinin, kooperatif ortaklarının, halkın ve kanaat önderlerinin eğitilmesi, bilgilendirilmesi gerekmektedir. Bunun için; eğitim kurumları, kooperatif kuruluşlar, Türk Kooperatifçilik Eğitim Vakfı ile görsel ve yazılı basın kooperatifçilik eğitimi vermektedir. Ülkemizde 1920–2007 yılları arasında 59 tane hükümet kurulmuş, bunların 27 tanesinin programında ve beş yıllık kalkınma planlarının tamamında kooperatifçilik yer aldığı halde, gereken önemin verilmemesi var olan sorunları daha da artırmıştır. Gelişmiş ülkelerde kooperatifçilik eğitimi akademik olarak ele alınırken, bizde ise daha yakın zamana kadar üniversitelerde kooperatifçilik dersinin okutulup okutulmaması tartışma konusu olmuştur. Günümüzde kooperatifçilik eğitiminin gerekli olup olmadığını tartışmak yerine, ülkemiz için gereksinim duyulan kooperatifçi insan nasıl olacağı ve nasıl yetiştirileceği konuları üzerinde durulmalıdır.

The movement which is cooperative movement of social development, is emerged from feodal production method to capitalist production methods.It is emerged by the small producer and workers who are in hard position transition to capitalist methods. Aim is rise of a personal economic and it existed in the second part of 19.cc in European Country and diffussion to other countries. Also in our country first development in cooperative sector for builting of aggriculture credit cooperative is called “Memleket Sandığı” which emerged by Mithat Paşa in 1865.In recent years it transist to Ziraat Bak after 1888. In Turkey, Cooperative related with TKB and STB, 26 kind of cooperative and 90086 unit cooperative of this cooperative, and 8.561.618 shareholders of this unit cooperative in March-April 2007 Education of manager of cooperative, shareholder of cooperative, publics and leaders for increase of this cooperative, especially education problem and other problems will solved. For this, education institution, cooperative institution, Turkish cooperative education foundation and press association give a cooperative education