Radyo ve televizyonda sponsorluk ve Türkiye’deki uygulamaları

Abstract

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZETİ RADYO VE TELEVİZYONDA SPONSORLUK VE TÜRKİYE'DEKİ UYGULAMALARI Oya Kocaman Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Radyo Televizyon Bilim Dalı, Ekim 2003 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Cem Pekman Sponsorluk, bir kuruluşun iletişim hedefleri doğrultusunda, sosyal, sportif, kültürel v.b bir etkinliği, organizasyonu veya bu alanda faaliyetlerde bulunan kişi veya kişileri para, araç-gereç yönünden desteklemesidir. Sponsorlukta desteği veren kuruluş, bundan ticari anlamda kar sağlamak amacını güder. Antik Roma ve Yunan dönemlerinde sanat ve sanat koruyuculuğu şeklinde, mesenlik olarak başlayan sponsorluk faaliyetleri günümüze kadar artarak ve çeşitlenerek gelmiştir. Günümüzde sponsorluk, şirketlerin reklam, halkla ilişkiler ve pazarlama amaçlarını bir arada gerçekleştirebilecekleri alternatif bir iletişim aracı olarak kullanılmaktadır. ABD'de 1920 yılında radyo yayıncılığının başlaması, program sponsorluğu uygulamalarının da başlangıcı olmuştur. Kitle iletişim araçlarının teknolojisinde yaşanan hızlı gelişim ve değişimler, ayrıca bu araçların kolay ulaşılabilir olmaları, program sponsorluğu uygulamalarının da yaygınlaşmasını sağlamıştır. Ülkemizde özel radyo ve televizyonların yayın hayatına geçmesinden sonra program sponsorluğu uygulamaları görülmeye başlanmıştır. Günümüzde hem devlet televizyonu olan TRT'de, hem de özel radyo ve televizyonlarda, program sponsorluğu uygulamalarına sıkça rastlanmaktadır. Ülkemizde program sponsorluğunu düzenleyici hükümler; 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun ile Radyo ve Televizyon Kuruluşları Reklam Yayın İlkeleri ve Usulleri ile Reklam Gelirleri Üst Kurul Paylarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik'in ilgili maddelerinde yer almıştır. Ayrıca TRT Dışı Mali Destekle Hazırlanan Yapımlara İlişkin Esaslar'da da uygulanacak kurallar ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Bu çalışmada program sponsorluğu konusu ele alınmıştır. Bu tür sponsorluğun ABD ve Avrupa'daki uygulamaları anlatılarak, ülkemizdeki uygulamaların ve yasal düzenlemelerin diğer örneklerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ülkemizdeki uygulamalar gözlem yoluyla incelenerek, uygulamalardaki kimi hatalar saptanmış ve sonuç kısmında da karşılaştırmalı değerlendirmeye yer verilmiştir. GRADUATE THESIS

SPONSORSHIP ON RADIO AND TELEVISION AND ITS APPLICATIONS IN TURKEY Oya Kocaman Marmara University Social Science Institute Communication Sciences, Radio and Television Science, October 2003 Adviser: Assoc. Prof. Dr. Cem Pekman If a company supports a social, sports, cultural activity, organization etc. or somebody who is part of this activity by the means of money or tool according to the company's communication targets, it is called sponsorship. Supporting company has the aim of providing commercial benefit here. Beginning of Ancient Rome and Greek era, sponsorship organizations first had the meaning of protecting art and has came to this century by increasing in varieties. Nowadays it is used as an alternative communication tool which can be used to realize the targets as advertising, marketing or human relations of the companies. By starting radio broadcasting in 1920 in ABD, it has became the starting of program sponsorship applications. The developments in the technology of mass media tools and easiness to reach these tools have made program sponsorship applications more widespread. In our country it had started by private radio and television stations to be broadcasted. Today, it comes into practice both in the national channel TRT and the other private radio and television stations. In Turkey the assumptions about program sponsorship take part in the regulations of 3984-marked law about Establishment and Broadcasting of Radio and Television Stations and Advertisement Broadcasting Principals and Procedures of Radio and Television Stations and the Regulations About Payment of Advertisement Incomes of Upper Committee Shares. Also the Principals about productions, which are prepared with the financial support other than TRT is organized in detail. In this thesis program sponsorship is considered. The applications in ABD and Europe are mentioned and the comparison of applications in our country and their legal regulations with them are aimed. The applications in our country are examined visually and the mistakes in this area are set and in conclusion part a comparative evaluation is summed up.