Kasapzade’nin Şerhü Kifayeti’l-Mübtedi eserinin edison kritiği

Abstract

İnsanlar arasındaki iletişimin temelinde dil unsurunun önemi büyüktür. Tarih boyunca insanlık hep büyük olaylardan etkilenmiş, buna dil de büyük ölçüde katkıda bulunmuştur. Buna mukâbil Kur'an'ın inmesi ve İslâm Dini'nin yayılması da Arap Dili'ndeki gelişmeyi tetiklemiştir. Arap dilcileri, grameri iki kısma ayırırlar. Biri fiil kök ve çekimlerini, isim ve sıfatların yapılışlarını v.b ihtiva eden ve kelimelerin şekilleri ile meşgul olan sarf; diğeri de cümle bilgisini oluşturan nahivdir. Bu çalışmamızda Kassabzâde İbrâhim Efendi ve Şerhu Kifâyeti'l-Mübtedî adlı eserini inceledik. Eserinden anladığımız kadarıyla İbrâhim Efendi'nin mütevâzî kişiliği onun belki de fazla şöhret bulmaması sonucunu doğurmuş olabilir. Hayatı hakkında kaynaklarda yeterli miktarda bilgi olmaması onun adına bir eksiklik değildir. Çünkü ilim sahasına kıymetli bir eser bırakmıştır. Bütün ilmî verileri ustalıkla kullanmış, kapalı veya anlaşılmaz hiçbir cümle kullanmamıştır. Ayrıca mukaddime kısmında kullandığı Arapça, onun ne kadar bu dile vâkıf olduğunu ortaya koymaktadır. Üç bölümden oluşan bu çalışmamızın giriş bölümünde genel bilgi mahiyetinde Arap Dilindeki ilk filolojik çalışmaları, Dil Mekteplerini ayrıca ecdâdımızın bu dile yaptığı hizmetleri anlattık. İkinci bölümde Kifâyetü'l-Mübtedî'nin muhtevasını, üzerine yapılan çalışmaları, el yazması nüshalardan örnekler vererek açıkladık. Ayrıca şerhte ve tahkikte takip edilen metodu belirttik. Üçüncü bölümde ise Kassabzâde'nin yaptığı şerhin incelenmiş metnini verdik.

The linguists of the Arabic language divide the grammer into two parts. One is called SARF that deals with the verbs and their conjugations, the making of the nouns and the adjectives, etc ... and the forms of the words; and the other is called NAHİV which constitutes the construction of a sentence. In our present study, we have examined Kassabzâde İbrâhim Efendi and the work named “Şerhu Kifayeti’l-Mübtedî” From what we make out from his book, the modest character of Ibrahim Efendi, had probably caused the outcome of him not being very famous. The fact that there is not enough information on his life in the sources, is not a miss on his part. Because he has left an important book for the field of science. Our study is consisting of three parts. In the introduction part we have written about the first philological studies in the Arab language as an informatory note, the Language Schools and the services made for this language by our ancestors. In the second part, we have explained the contents of “Kifâyet’il-Mübtedî”, the studies that have been performed on the book by providing examples from hand written books. In addition we have mentioned the method in the notes and researches. And in the third part, we have provided the examined text of the notes by Kassabzade.