Publication: Lenfomalı (Hodgkin ve Non-Hodgkin) hastalarda yorgunluk sendromu ve etkileyen faktörler
Abstract
LENFOMALI ( HODGKİN ve NON-HODGKİN ) HASTALARDA YORGUNLUK SENDROMU VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER Adı ve soyadı: Arife AZAK Danışman: Yrd.Doç.Dr. Sezgi ÇINAR Program: Yüksek Lisans Hastalıkları Hemşireliği
Bu çalışma; Hodgkin ve Non-Hodgkin lenfomalı hastalarda akut yorgunluk sendromunun varlığını, düzeyini ve yorgunluğu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Akut yorgunluk sendromunu değerlendirmek için Anderson Cancer Center tarafından geliştirilen Kısa Yorgunluk Formu ( Brief Fatigue Inventory ) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel değerlendirilmesi, SPSS paket programında istatistikçi tarafından yapılmış olup, varyans analizi, korelasyon analizi ve t - testi kullanılmıştır. Çalışma kapsamına alınan 105 olgunun %51.4'ü HL ve %48.6'sı NHL'lı olup %45.7'si kadın ve %54.3'ü erkektir. Lenfomalı olgularda genel yorgunluk düzeyi ve günlük faaliyetlerin yorgunluktan etkilenme düzeylerinin orta derecede olduğu saptanmıştır. Lenfomalı olgularda ileri yaşta, kadınlarda, okuma-yazma bilmeyenlerde, dul olanlarda, ev kadınlarında, başka bir kronik hastalığı olanlarda, serviste yatarak tedavi alanlarda yorgunluk hissinin daha fazla olduğu saptanmıştır (p<0.05). Hemoglobin ve hematokrit düzeyleri ile genel yorgunluk düzeyi arasında negatif yönde çok ileri derecede anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.001). Vücut ısısı ile genel yorgunluk düzeyi ve günlük faaliyetlerin etkilenme düzeyi arasında pozitif yönde güçlü bir ilişki bulunmuştur (p<0.01). HL ve NHL arasında genel yorgunluk düzeyleri ve günlük faaliyetlerin etkilenme düzeyleri açısından anlamlı fark saptanamamıştır (p>0.05). Sonuç olarak; lenfomalı hastalarda yorgunlukla baş etme yöntemlerinin öğretilmesi, yatarak tedavi gören hastaların daha aktif hale getirilmesi, günlük aktivitelerin planlanması ve aneminin tedavisi önerilmektedir. FATIGUE SYNDROME IN PATIENTS WITH LYMPHOMA ( HODGKIN and NON-HODGKIN ) AND INFLUENCING FACTORS 2. SUMMARY This study was designed to evaluate the presence and the level of acute fatigue syndrome in patients with Hodgkin's and Non-Hodgkin's lymphoma. Another aim was to define the risk factors that influence the fatigue. To evaluate the acute fatigue syndrome a questionaire developed by The Anderson Cancer Center and called Brief Fatigue Inventory was used. Data from the study was analysed with variance analysis, correlation and t-test using the SPSS programme. Of the 105 patients included in this study were 51.4% Hodgkin's lenfoma and 48.6% Non-Hodgkin's lymphoma, 45.7% female and 54.3% were male. Overall fatigue level and the impact of fatigue on daily activities were moderate in patients with lymphoma. Advanced age, female sex, illiteracy, being widow or house wife, having another chronic disease, being hospitalized while receiving chemotherapy were all factors that correlated with increased feeling of fatigue (p<0.05). There was a statistically significant negative correlation between hemoglobin / hematocrite levels and overall fatigue levels (p<0.001). Body temperature was shown positive significant correlation with overall fatigue level and impacted level of daily activities (p<0.01). Considering overall fatigue level and its impact on daily activites there was no significant difference between patients with Hodgkin's and Non-Hodgkin's lymphoma (p>0.05). In conclusion, methods to overcome fatigue in lymphoma patients should be exercised continuously. Their anemia should be corrected. Especially those patients, who receive their chemotherapy hospitalized, should be encouraged to take part at daily life more actively.
Bu çalışma; Hodgkin ve Non-Hodgkin lenfomalı hastalarda akut yorgunluk sendromunun varlığını, düzeyini ve yorgunluğu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Akut yorgunluk sendromunu değerlendirmek için Anderson Cancer Center tarafından geliştirilen Kısa Yorgunluk Formu ( Brief Fatigue Inventory ) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel değerlendirilmesi, SPSS paket programında istatistikçi tarafından yapılmış olup, varyans analizi, korelasyon analizi ve t - testi kullanılmıştır. Çalışma kapsamına alınan 105 olgunun %51.4'ü HL ve %48.6'sı NHL'lı olup %45.7'si kadın ve %54.3'ü erkektir. Lenfomalı olgularda genel yorgunluk düzeyi ve günlük faaliyetlerin yorgunluktan etkilenme düzeylerinin orta derecede olduğu saptanmıştır. Lenfomalı olgularda ileri yaşta, kadınlarda, okuma-yazma bilmeyenlerde, dul olanlarda, ev kadınlarında, başka bir kronik hastalığı olanlarda, serviste yatarak tedavi alanlarda yorgunluk hissinin daha fazla olduğu saptanmıştır (p<0.05). Hemoglobin ve hematokrit düzeyleri ile genel yorgunluk düzeyi arasında negatif yönde çok ileri derecede anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.001). Vücut ısısı ile genel yorgunluk düzeyi ve günlük faaliyetlerin etkilenme düzeyi arasında pozitif yönde güçlü bir ilişki bulunmuştur (p<0.01). HL ve NHL arasında genel yorgunluk düzeyleri ve günlük faaliyetlerin etkilenme düzeyleri açısından anlamlı fark saptanamamıştır (p>0.05). Sonuç olarak; lenfomalı hastalarda yorgunlukla baş etme yöntemlerinin öğretilmesi, yatarak tedavi gören hastaların daha aktif hale getirilmesi, günlük aktivitelerin planlanması ve aneminin tedavisi önerilmektedir. FATIGUE SYNDROME IN PATIENTS WITH LYMPHOMA ( HODGKIN and NON-HODGKIN ) AND INFLUENCING FACTORS 2. SUMMARY This study was designed to evaluate the presence and the level of acute fatigue syndrome in patients with Hodgkin's and Non-Hodgkin's lymphoma. Another aim was to define the risk factors that influence the fatigue. To evaluate the acute fatigue syndrome a questionaire developed by The Anderson Cancer Center and called Brief Fatigue Inventory was used. Data from the study was analysed with variance analysis, correlation and t-test using the SPSS programme. Of the 105 patients included in this study were 51.4% Hodgkin's lenfoma and 48.6% Non-Hodgkin's lymphoma, 45.7% female and 54.3% were male. Overall fatigue level and the impact of fatigue on daily activities were moderate in patients with lymphoma. Advanced age, female sex, illiteracy, being widow or house wife, having another chronic disease, being hospitalized while receiving chemotherapy were all factors that correlated with increased feeling of fatigue (p<0.05). There was a statistically significant negative correlation between hemoglobin / hematocrite levels and overall fatigue levels (p<0.001). Body temperature was shown positive significant correlation with overall fatigue level and impacted level of daily activities (p<0.01). Considering overall fatigue level and its impact on daily activites there was no significant difference between patients with Hodgkin's and Non-Hodgkin's lymphoma (p>0.05). In conclusion, methods to overcome fatigue in lymphoma patients should be exercised continuously. Their anemia should be corrected. Especially those patients, who receive their chemotherapy hospitalized, should be encouraged to take part at daily life more actively.