Çekten cayma ve ödeme yasağı

Abstract

Çek, keşidecinin muhataba verdiği ödeme yetkisi ile senet üzerinde yazılı bedelin hamile ödenmesini sağlayan ticari bir senettir. Çekin hukuki niteliği havaledir. Çekte üçlü bir ilişki vardır: Bir tarafta, çeki tanzim eden keşideci, Diğer tarafta, çek bedelini ödeyecek olan muhatap, Üçüncü tarafta ise çek bedelini tahsil edecek olan hamil. Çekten cayma, keşidecinin muhataba vemiş olduğu ödeme yetkisini geri almasıdır. Çekten caymanın hukuki niteliği havaleden rücudur (Tirk Ticaret Kanunu md. 711/ 1-2). Çekten caymanın şartları: 1-Hukuken geçerli bir çek olmalı, 2-İbraz süresi geçmiş olmalı, 3-Bu süre içinde çek ibraz edilmemiş olmalı, 4-Keşideci cayma beyanında bulunmalıdır. Ödeme yasağı, muhatabın ödeme yükümlülüğünün geri alınmasıdır. Ödeme yasağının hukuki niteliği ihtiyati tedbirdir (Türk Ticaret Kanunu md. 711/ 3). Ödeme yasağının şartları: 1-Hukuken geçerli bir çek olmalı, 2-Çek çalınmış, gasp edilmiş veya kaybedilmiş olmalı, 3- İbraz süresi sona ermemiş olmalı, 4-Keşideci ödeme yasağı beyanında bulunmalıdır. Keşideci çekten cayma hakkından feragat edebilir ancak ödeme yasağı hakkından feragat edemez. Son olarak, her iki beyan da keşideci tarafından her zaman geri alınabilir.

A cheque is an order upon a bank for payment of a specified sum of money to a person therein named, drawn upon a deposit of funds, payable instantly on demand. Legal quality of the cheque is the remittance. There are three parts in relation of cheque: The first part is drawer who draws the cheque, The second part is drawee who is to pay, The third part is bearer who obtain payment. The recourse of cheque is a jurisdiction of disbursement which is given to a drawee by a drawer the recalling. Legal quality of the recourse of cheque is a recourse from the remittance (Turkish Commercial Code Art. 711/ 1-2). Terms of the recourse of cheque: 1-There should be a cheque that is having legal strength, 2-The time of presentation should expire, 3-The cheque should not present in this period, 4-The drawer should declare right of recourse. The prohibition of disbursement is a concluding declaration that is charging of disbursement of drawee. Legal quality of the prohibition of disbursement is a cautionary judgement (Turkish Commercial Code Article 711/ 3). Terms of the prohibition of cheque: 1-There should be a cheque that is having legal strength, 2-The cheque should be stolen, usurped or lost, 3- The time of presentation should not expire, 4-The drawer should declare the prohibition of disbursement. The drawer should relinquish from the right of recourse should, but should not relinquish from the right of prohibition of disbursement. And finally, these declarations are always recalled by drawer.