204 numaralı şer’iye sicili defterine göre Urfa’da sosyal ve kültürel hayat

Abstract

204 NUMARLI ŞER’İYYE SİCİL DEFTERİNE GÖRE URFA’DA EKONOMİK SOSYAL VE KÜLTÜREL HAYAT (H. 1260-1269/ M. 1844-1853) “204 Numaralı Şer‘iyye Sicili Defterine Göre Urfa’da Ekonomik Sosyal ve Kültürel Hayat” başlığı altında yaptığımız bu tez çalışmamızın amacı, söz konusu sicilin transkripsiyonun yapılması ve sicilde yer alan kayıtların değerlendirilmesiyle Urfa’nın ekonomik, sosyal ve kültürel hayatına dair bilgilere ulaşılmasıdır. Çalışmamız giriş ve iki bölümden meydana gelmektedir. Giriş kısmında Urfa ilinin tarihin ilk dönemlerinden cumhuriyet dönemine gelinceye kadar genel tarihinden, Osmanlı Devleti’nde yargı sisteminin önemli unsurlarından biri olan şer‘iyye mahkemeleriyle bu mahkemelerdeki görevliler ve yargılama usûlünden, şer‘iyye sicillerinin muhtevası, önemi ve bu sicillerdeki belge çeşitlerinden söz edilmiştir. Birinci bölümde, sicildeki dava kayıtlarından yola çıkarak Urfa’nın sosyal, ekonomik ve kültürel hayatı tahlil edilmeye çalışılmıştır. İki ana başlık altında ele alınan bu bölümde Urfa toplumunun temelini oluşturan aileden, Urfa halkının günlük hayatta kullandığı çeşitli elbise ve eşyadan, toplumdaki Müslim-gayr-i müslim ilişkilerinden, Urfa’da kullanılan isim, ünvan ve lakaplardan, Urfa’daki çeşitli ekonomik faaliyetlerden, miras işlemlerinden, vakıf müessesesi ve bu müessesenin işleyişinden söz edilmiştir. İkinci bölümde 204 numaralı Urfa Şer‘iyye Sicili’nin transkripsiyonu verilmiştir. Urfa, Şer‘iyye Sicilleri, Ekonomik Sosyal ve Kültürel Hayat.

ECONOMİC SOCİAL AND CULTURAL LİFE OF URFA ACCORDİNG TO 204 REGİSTERED İSLAMİC COURT RECORD (H. 1260-1269/ M. 1844-1853) The aim of our dissertation under headline of “Economic Social And Cultural Life of Urfa According to 204 Registered Islamic Court Record” is to transcribe some part of Islamic Court Records and to give sound information about economic, social and cultural life of Urfa. Our work consists on an introduction and two parts. It’s been examined Urfa from prehistoric eras to republic era, history of Urfa, Ottoman jurisdiction, Islamic court of law, the court, method of judiciary, content of court records and their importance and classification of documents in the court registered. In the first part we analyzed economic, social and culture life of Urfa province as state by the register. In this section consisting of two main parts we inform about the family being composed of the foundation of Urfa society, daily life of the people and their dressing stile and stuff they used, relation between Muslims and non-Muslims, names, titles, appellations, miscellaneous economic activities of Urfa, ways of making living of the people, will records, trust institutions and their functions. In the second part it has given the transcription of 1495 registered Islamic court records of Urfa. Key Words: Urfa Province, Islamic Court Records, Ekonomic-Social and Cultural Life.