Publication: Kaynaktan Eğitime Atasözü ve Deyimler Çelebioğlu Abdülhalim Hakkı Atalar Sözü Mecmuası 2.Cilt 1446.- 1554. sayfaları arası
Abstract
Atasözleriyle ve deyimlerle ilgili özellikle Osmanlı Devleti’nin [1300-1922] son dönemlerinde birçok derleme yapılmıştır. Bu çalışmada, bu derlemelerden biri olan ve Türk Dil Kurumu Kütüphanesine Etüt / 104-1 ve Etüt/ 101-2 numaralarıyla ve Atalar Sözü adıyla kayıtlı bulunan Çelebioğlu Abdülhalim Hakkı’nın iki ciltlik yazma eserinin 1446. ila 1554. Sayfaları ele alınmıştır. Çalışma; Giriş ve Yöntem, Çelebioğlu Abdülhalim Hakkı’ya ve Atalar Sözü Mecmuası’na Dair, Metin, Dizin, Sonuç, Kaynaklar ve Ekler olmak üzere yedi bölümden oluşmaktadır.Yazılması 1898 Ağustos 22’den başlayarak en azından 1920 Kasım 12’ye kadar yirmi yılı aşkın bir süre ile devam etmiş olan Atalar Sözü Mecmuası, Arap harfleri temelli Osmanlı elifbası ile kaleme alınmış bir yazmadır. Eserin asıl metin kısmı; atasözü, deyim, vecize, mısra, beyit, dua ve kargış gibi yapılardan oluşan madde başları, madde başlarında geçen bazı kelimelerin açıklamaları, madde başlarında geçen bazı kelimelerin farklı imlaları ve madde başlarının bir kısmının geçtiği alıntılardan oluşmaktadır. Bu çalışmada asıl metni meydana getiren madde başları, açıklamalar ve alıntılar tespit edilerek madde başları ve müellife ait açıklamalar Türkiye Türkçesine aktarılmış, alıntılar ise çeviri yazı ve Latin harfli olarak kaydedilmiştir. Ayrıca; alıntılar kaynak metinlerden alınarak tahkik edilmiştir. Türkiye Türkçesinde kullanılmayan kelimelerin anlamları ve kelimelerin yazmada kaydedilmiş farklı imlaları dipnot ile gösterilmiştir. Gerekli görülen hususlar ise ayrıca açıklanmıştır.
Many compilations of proverbs and sayings were made particularly in the final stages of the Ottoman Empire [=1300-1922]. This study addresses pages 1446 to 1554 of the two-volume written work of Çelebioğlu Abdülhalim Hakkı, one of said compilations numbered in the Turkish Language Institute’s Library as Etude 104-1 and Etude 104-2 under the name Atalar Sözü [=Proverbs]. The study, consists of seven sections: the Introduction and Method, about Çelebioğlu Abdülhalim Hakkı and Atalar Sözü Mecmuası, the Text, Index, Results, Resources and Annexes.Atalar Sözü Mecmuası, written continuously over a 20-year period of time from August 22, 1898 until at least November 12, 1920, is a manuscript written with the Arabic-based Ottoman alphabet. The work’s maintext part consists of item headings formed form constructs such as proverbs, sayings, verses, couplets, aphorisms, prayers and imprecations; from explanations of certain words taking place in the item headings, the spellings of the words taking place in the item headings and from quotations where the item headings take place. The item headings and explanations of the author have been translated into the Turkish alphabet byidentifying the item headings, explanations and quotationsthat compose the main text; quotations have been recorded by translating the font using Latin letters. Quotations have been verified by identifying them from the source texts. The meanings of words not used in modern Turkish and different spellings of words recorded in the writing have been shown in footnotes, with explanations being made where deemed necessary.
Many compilations of proverbs and sayings were made particularly in the final stages of the Ottoman Empire [=1300-1922]. This study addresses pages 1446 to 1554 of the two-volume written work of Çelebioğlu Abdülhalim Hakkı, one of said compilations numbered in the Turkish Language Institute’s Library as Etude 104-1 and Etude 104-2 under the name Atalar Sözü [=Proverbs]. The study, consists of seven sections: the Introduction and Method, about Çelebioğlu Abdülhalim Hakkı and Atalar Sözü Mecmuası, the Text, Index, Results, Resources and Annexes.Atalar Sözü Mecmuası, written continuously over a 20-year period of time from August 22, 1898 until at least November 12, 1920, is a manuscript written with the Arabic-based Ottoman alphabet. The work’s maintext part consists of item headings formed form constructs such as proverbs, sayings, verses, couplets, aphorisms, prayers and imprecations; from explanations of certain words taking place in the item headings, the spellings of the words taking place in the item headings and from quotations where the item headings take place. The item headings and explanations of the author have been translated into the Turkish alphabet byidentifying the item headings, explanations and quotationsthat compose the main text; quotations have been recorded by translating the font using Latin letters. Quotations have been verified by identifying them from the source texts. The meanings of words not used in modern Turkish and different spellings of words recorded in the writing have been shown in footnotes, with explanations being made where deemed necessary.