Sazlıdere’nin azot ve fosfos kirliliğinin izlenmesi ve etkisinin irdelenmesi

Abstract

Son 20 yıl içinde Küçükçekmece Gölü Havzasında görülen hızlı nüfüs artışı, endüstriyel faaliyetlerin yoğunluğu, göl havzasının 1983-1997 yılları arasında havza koruma alanı dışında tutulması, oluşan sazlıklar nedeniyle göl hacminin azalması, 1996 yılında DSİ tarafından gölü besleyen en önemli tatlı su kaynağı olan Sazlıdere üzerine Sazlıdere Barajı’nın yapımı ile gölün en önemli tatlı su kaynağından yoksun bırakılması gibi nedenlerle Küçükçekmece gölü kirlenmiş bir su kaynağı haline gelmiştir. Gölün su kalitesinin artırılması ve bu kalitenin sürdürülebilirliğinin sağlanması bölgeye ait bir Çevre Yönetim Modelinin geliştirilmesi ile mümkündür. Bu tez çalışması Küçükçekmece gölü ve havzası için oluşturulmaya çalışılan Çevre Yönetim Modeli çalışmaları kapsamında yer almaktadır ve Sazlıdere’nin Küçükçekmece Gölü’ne taşıdığı azot ve fosfor yükünü belirlemek için yapılmıştır. Bu amaçla Sazlıdere’nin azot ve fosfor yükünü en iyi derecede temsil edeceği düşünülen Sazlıdere üzerinde bulunan iki nokta belirlenmiş ve belirli aralıklarla bu noktalardan numuneler alınmıştır. Sıcaklık, pH ve çözünmüş oksijen değerleri arazi de ölçülerek alınan numunelere toplam fosfor, nitrat azotu, klorofil a, toplam kjeldahl azotu, ve nitrit deneyleri yapılmıştır. Tez kapsamında azot ve fosfor kaynaklarına, azot ve fosforun alıcı su ortamlarında yaptığı etkilere, birincil üreticilere, Küçükçekmece Gölü’nün niteliği ve çevresel sorunlarına, bölgenin tarihsel gelişimine, iklim ve jeolojik özelliklerine, yapılan deneyler ve deneylere ait grafik ve yorumlara yer verilmiştir. Sazlıdere ile Küçükçekmece Gölü’ne önemli miktarda azot ve fosfor yükünün taşındığı bulunmuştur. Bu yükün son yıllarda sonbahar mevsiminde Küçükçekmece Gölü’nde görülen alg patlamaları üzerinde etkisinin olduğu düşünülmektedir. Küçükçekmece lake has become a contaminated lake in the last 20 years due to reasons such as rapid population growth, dense industrial facilities, exlusion of it from catchment protection program between the years 1983-1997, decrease in the volume of the lake due to reeds, the construction of Sazlıdere Dam in 1996 which impeded the most important fresh water source of the lake. An increase in the quality of lake water and its continuation is possible with building up an Environmental Managment Model. This thesis is done to identify the nitrogen and phosphorus load caried by Sazlıdere in the scope of an Environmental Management Model which is being tried to build up for Küçükçekmece Lake and its catchments. Two points, representing the nitrogen and phosphorus load of Sazlıdere are determined to take samples. Temperature, pH and dissolved oxygen values of the samples were measured in stu; however, total phosphorus, nitrate-nitrogen, chlorophyll a, total kjeldahl nitrogen and nitrite values of the samples were measured in the Environmental Engineering Laboratory of Yıldız Technical University. Nitrogen and phosphorus resources, the effects of nitrogen and phosphorus on receiving water bodies, algae, the characteristics, environmental problems, historical development, climate and geological features of Küçükçekmece Lake is also presented in this thesis. In addition, graphs and comments are presented in this thesis depending on the experimental result. It is found that a substantial amount of nitrogen and phosphorus load is carried to Küçükçekmece Lake by Sazlıdere. It is thought that these loads have been effective on the algal blooms which occur in Küçükçekmece Lake in Autumn.